Αρχείο για Νοέμβριος, 2009

Δημοσιεύθηκε το Σάββατο, 6 Σεπτέμβριος 2008 με τίτλο Βίλχελμ Ραϊχ: ΑΚΟΥ ΑΝΘΡΩΠΑΚΟ! στη σελίδα http://freepsyche.blogspot.com/2008/09/blog-post_06.html τα σχόλια σας εκεί!

Kραυγάζεις, Ανθρωπάκο, όταν κάποιος σου υπενθυμίζει την ψυχική σου δυσκοιλιότητα. Δε θέλεις να τ’ ακούσεις, δε θέλεις να το μάθεις, θέλεις απλώς να φωνάζεις, «ζήτω»! Εντάξει, αλλά γιατί δε μ’ αφήνεις να σου πω ήσυχα για ποιον λόγο δεν πρόκειται να ευτυχήσεις; Διακρίνω το φόβο στα μάτια σου. Η ερώτησή μου αυτή σε χτύπησε στην καρδιά. Υποστηρίζεις την «ανεξιθρησκία». Θέλεις να είσαι λεύτερος να λατρεύεις το Θεό σου. Πάει καλά. Όμως θέλεις κάτι περισσότερο. Θέλεις η Θρησκεία σου να είναι η μοναδική. Η ανεξιθρησκία να εφαρμόζεται μόνο για την δική σου Θρησκεία και όχι για τις άλλες. Γίνεσαι θηρίο όταν κάποιος, αντί να λατρεύει έναν προσωπικό Θεό, λατρεύει την Φύση και προσπαθεί να την καταλάβει.

Θέλεις οι σύζυγοι να κάνουν μήνυση ο ένας στον άλλον, να κατηγορεί ο ένας τον άλλο για ανηθικότητα ή βαναυσότητα, όταν δεν μπορούν πια να συμβιώσουν. Δεν αναγνωρίζεις το διαζύγιο με βάση την αμοιβαία συμφωνία, μικρέ απόγονε των μεγάλων επαναστατών. Γιατί φοβάσαι τον ίδιο σου τον ερωτισμό! Θέλεις την αλήθεια σ’ έναν καθρέφτη, όπου δεν μπορείς να την αγγίξεις. Ο σωβινισμός σου πηγάζει απ’ τη σωματική σου ακαμψία, την ψυχική σου δυσκοιλιότητα, Ανθρωπάκο. Δε στο λέω χλευαστικά, μα μόνο επειδή είμαι φίλος σου, έστω κι αν εσύ σκοτώνεις τους φίλους σου όταν σου λένε την αλήθεια. Ρίξε μια ματιά στους πατριώτες: δεν βαδίζουν, παρελαύνουν. Δε μισούν τον εχθρό. Αντίθετα, έχουν «κληρονομικούς εχθρούς» που τους αλλάζουν κάθε δέκα χρόνια περίπου, κάνοντάς τους κληρονομικούς φίλους και ξανά πάλι κληρονομικούς εχθρούς. Δεν τραγουδούν τραγούδια, κραυγάζουν πολεμικά άσματα. Δεν αγκαλιάζουν τις γυναίκες τους, τις «παίρνουν» και «το» κάνουν πολλές «φορές» την νύχτα.

…Ποθείς την αγάπη, αγαπάς τη δουλειά σου και κερδίζεις το ψωμί σου μ’ αυτήν και η δουλειά σου στηρίζεται στη γνώση την δική μου και άλλων ανθρώπων. Η αγάπη, η δουλειά και η γνώση δεν έχουν πατρίδα, δεν ξέρουν τελωνειακούς σταθμούς και δεν φοράνε στρατιωτικές στολές. Είναι διεθνείς κι αγκαλιάζουν όλη την ανθρωπότητα. Εσύ όμως φοβάσαι την γνήσια αγάπη, φοβάσαι ν’ αναλάβεις ευθύνη για τη δουλειά σου, φοβάσαι την γνώση. Γι’ αυτόν το λόγο μπορείς μόνο να εκμεταλλεύεσαι την αγάπη, την δουλειά και την γνώση των άλλων: δε θα μπορέσεις ποτέ να δημιουργήσεις κάτι μόνος σου. Γι’ αυτόν το λόγο προσπαθείς να αρπάξεις ευτυχία «ως κλέπτης εν νυκτί». Γι’ αυτόν το λόγο γίνεσαι πράσινος από φθόνο, όταν βλέπεις ευτυχισμένους ανθρώπους.

…Η ζωή σου θα γίνει ωραία και ασφαλής όταν η ζωντάνια σημαίνει για σένα περισσότερα απ’ την σιγουριά, η αγάπη περισσότερα απ’ το χρήμα, η ελευθερία σου περισσότερα απ’ την γραμμή του κόμματος ή την κοινή γνώμη, όταν η ψυχική διάθεση του Μπετόβεν ή του Μπαχ γίνει η ψυχική διάθεση του εαυτού σου (την έχεις μέσα σου αυτήν την διάθεση, Ανθρωπάκο, θαμμένη όμως βαθιά σε μια γωνιά της ψυχής σου), όταν οι σκέψεις σου είναι σε αρμονία και όχι σε διάσταση με τα αισθήματά σου, όταν θα είσαι σε θέση να καταλαβαίνεις νωρίς τα προτερήματά σου και να αναγνωρίζεις έγκαιρα τα γηρατειά σου, όταν θα κάνεις πρότυπο της ζωής σου τις σκέψεις των μεγάλων ανθρώπων και όχι τα εγκλήματα των μεγάλων πολεμιστών, όταν οι δάσκαλοι των παιδιών σου θα πληρώνονται καλύτερα απ’ τους πολιτικούς, όταν θα έχεις μεγαλύτερη εκτίμηση για τον έρωτα μεταξύ άντρα και γυναίκα παρά για την άδεια γάμου, όταν θ’ αναγνωρίζεις τα σφάλματά σου έγκαιρα κι όχι πολύ αργά όπως σήμερα, όταν θ’ ανυψώνεσαι πνευματικά ακούγοντας την αλήθεια και θα νιώθεις τρόμο για τις τυπικότητες, όταν θα έρχεσαι σε απ’ ευθείας επαφή με τους συναδέλφους σου σε ξένες χώρες και όχι με την βοήθεια διπλωματών, όταν η ερωτική ευτυχία της έφηβης κόρης σου θα σε γεμίζει με ευχαρίστηση κι όχι με λύσσα, όταν θα κουνάς μόνο το κεφάλι σου σε περιπτώσεις που άλλοτε τιμωρούσαν τα μικρά παιδιά επειδή άγγιζαν τα γεννητικά τους όργανα, όταν τα πρόσωπα των ανθρώπων στο δρόμο εκφράζουν ελευθερία, ζωντάνια κι ευχαρίστηση και όχι πια λύπη και αθλιότητα, όταν οι άνθρωποι δε θα περπατούν πια με συσπασμένη κι άκαμπτη μέση και νεκρωμένα σεξουαλικά όργανα.

Θέλεις και ζητάς οδηγίες και συμβουλές, Ανθρωπάκο. Χιλιάδες χρόνια τώρα σου δίνουν οδηγίες και συμβουλές, καλές και κακές. Δε φταίνε όμως οι κακές συμβουλές που είσαι ακόμα στην αθλιότητα, μα η μικρότητά σου. Θα μπορούσα να σου δώσω καλές συμβουλές, μα τέτοιος που είσαι και με τον τρόπο που σκέφτεσαι, δεν είσαι σε θέση να τις βάλεις σε εφαρμογή για το καλό όλων.

Πηγή: «Άκου Ανθρωπάκο», καλοκαίρι 1946

ΕΥΤΥΧΙΑ

Posted: 12 Νοεμβρίου 2009 in ΑΓΝΩΣΤΗ ΕΚΔΟΣΗ, ΚΕΙΜΕΝΑ, ΟΛΑ

Σημεία αναφοράς
Έντυπη Έκδοση
Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 15 Ιουλίου 2009

Της ΒΙΚΥΣ ΤΣΙΩΡΟΥ
Η ευτυχία στην εποχή της κρίσης
Η ευτυχία είναι σαν το ποδήλατο. Το μαθαίνεις και δεν το ξεχνάς ποτέ. Οσο δε πιο πολύ προπονείσαι τόσο βελτιώνεσαι. Μπορείτε να το πιστέψετε; Κι όμως κάποιοι ισχυρίζονται πως η ευτυχία μαθαίνεται και όσοι αποφάσισαν να την κατακτήσουν φαίνεται πως τα καταφέρνουν.

Ο Λόρενς Σόρτερ μάλιστα ασχολείται με την ευτυχία επαγγελματικά. Διδάσκει σε μικρά γκρουπ πώς να γίνουν ευτυχισμένοι και το βιβλίο του «Το μυστικό της αισιοδοξίας» γνωρίζει μεγάλη επιτυχία. Επειτα από λαμπρές πανεπιστημιακές σπουδές, ο Σόρτερ βρίσκει δουλειά στο City και κερδίζει πολλά χρήματα, τα οποία «ρίχνει» σε ένα start up στο Ιντερνετ και πέφτει έξω. Υστερα από μια μακρά περίοδο κατάθλιψης αποφασίζει να αναζητήσει την ευτυχία.

Επί τρία χρόνια συναντά ανθρώπους που δηλώνουν ευτυχείς: από τον Ντέσμοντ Τούτου, τον Ρίτσαρντ Μπράνσον, τον Μικ Τζάγκερ, έως μια επιζήσασα της γενοκτονίας στη Ρουάντα και έναν ραβίνο σέρφερ. Τι του είπαν όλοι αυτοί; «Εχουμε τη δύναμη να επιλέξουμε την ευτυχία μας. Αρκεί να αποφασίσουμε πως μπορούμε να βρούμε κάτι καλό σε κάθε στιγμή της ζωής μας. Εκπαιδευόμενοι στην αναγνώριση της ευτυχίας, μπορούμε να την εκτιμήσουμε και να γίνουμε όλο και πιο ευτυχείς».

Ποιο είναι το μυστικό της ευτυχίας; Ποιο το μυστικό των ευτυχισμένων ανθρώπων; Τι πρέπει να κάνουμε για να αδράξουμε την ευτυχία μας και να τη γευτούμε; Μαθαίνεται η ευτυχία; Γεννιόμαστε ευτυχισμένοι; Υπάρχουν συνταγές για να βρει κανείς την ευτυχία και συνταγές για να τη διατηρήσει; Ολως παραδόξως, απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δίνουν το τελευταίο διάστημα οι οικονομικές επιστήμες. Οντως, υπάρχει μια σχολή σκέψης που εξαπλώνεται σταδιακά: είναι «η οικονομία της ευτυχίας», η οποία δηλώνει την παρουσία της σε διεθνή φόρα.

Ενας από τους διασημότερους εκφραστές αυτής της νέας επιστήμης είναι ο Ρίτσαρντ Λέιγιαρντ, ιδρυτής του Κέντρου Οικονομικής Περφόρμανς του London School of Economics. Υπήρξε επίσης ένας από τους πιο στενούς συμβούλους του Τόνι Μπλερ και συγγραφέας του μπεστ σέλερ «Η τιμή της ευτυχίας».

Ο Λέιγιαρντ δεν σταματά να σκέπτεται την ευτυχία. Γιατί; «Γιατί αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα κινήτρου. Χωρίς αυτόν οι άνθρωποι θα είχαν εξαφανιστεί εδώ και καιρό». Η ευτυχία βρίσκεται στην αρχή της επιβίωσης του ανθρώπινου είδους. Εξ ου και το ενδιαφέρον να τη γνωρίσουμε καλύτερα. Το πρόβλημα είναι ότι κάπου τη χάσαμε. Ποτέ άλλοτε οι άνθρωποι δεν είχαν τόση καλή υγεία. Τα σπίτια τους θερμαίνονται τον χειμώνα, έχουν τηλέφωνα για να επικοινωνούν μεταξύ τους, τηλεοράσεις να διασκεδάζουν, βιβλία για να μορφώνονται και εμβόλια κατά των ασθενειών. Παρ’ όλα αυτά, σε όλες τις έρευνες ανά τον κόσμο, για το αν είμαστε ευτυχείς, οι περισσότερες απαντήσεις αποκαλύπτουν μια χρόνια έλλειψη ικανοποίησης.

Πρώτη ιδέα της νέας αυτής οικονομικής σχολής είναι η μέτρηση της ευτυχίας. Ο υπολογισμός ενός εθνικού δείκτη ευτυχίας ήταν μια ιδέα του βασιλιά του Μπουτάν, εδώ και μερικά χρόνια, και αναμένεται να εφαρμοστεί στο μέλλον και σε άλλες χώρες. Μπορεί να είναι δύσκολος ο υπολογισμός της ωστόσο γνωρίζουμε πως υπάρχουν γύρω μας κάποιοι ευτυχισμένοι άνθρωποι.

Ενενήντα χιλιάδες άνθρωποι από 46 χώρες απάντησαν σε ερωτηματολόγια, διαδικασία που ανανεώνεται ανά τετραετία, εδώ και τριάντα χρόνια, στο πλαίσιο του World Values Survey, μια παγκόσμια μελέτη για τις αξίες. Τι μαθαίνουμε από τα αποτελέσματά της; Πρώτον να απαλείφουμε από τη ζωή μας ό,τι δεν μας κάνει ευτυχισμένους. Αυτοί οι οικονομολόγοι εκτιμούν πως ένα ετήσιο εισόδημα 15.000 ευρώ εξασφαλίζει όλες τις απαραίτητες ανάγκες μας και δεν χρησιμεύει σε τίποτε να κερδίζουμε παραπάνω. Πράγματι αν συνηθίσουμε σε ένα υψηλότερο εισόδημα, καταναλώνουμε περισσότερο και επιθυμούμε και άλλα. Δεύτερον, η ευφυΐα δεν επηρεάζει καθόλου την ευτυχία. Το μορφωτικό επίπεδο την επηρεάζει ελαφρά , ενώ άντρες και γυναίκες είναι ίσοι απέναντι στην κατάκτηση της ευτυχίας.

Αντίθετα, ο γάμος ή μια σταθερή μακροχρόνια σχέση, η καλή υγεία, μια καλή εργασία, η πίστη σε κάποια θρησκεία, η εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση της χώρας, η ολιγόωρη παρακολούθηση τηλεόρασης και η παρουσία δίπλα μας καλών και στενών φίλων είναι οι παράγοντες που μας βοηθούν να προσεγγίσουμε την ευτυχία. Και ακόμη η οικονομία της ευτυχίας είναι αντίθετη στη γεωγραφική κινητικότητα των ανθρώπων, καθώς τους αποξενώνει από τους φίλους τους. Επίσης, προτιμά τον πληθωρισμό από την ανεργία και είναι αντίθετη στην ελαστικοποίηση της εργασίας.

Οσον αφορά τους ψυχολόγους, αυτοί έχουν εντρυφήσει στο θέμα, αλλά από την άλλη πλευρά: η επιστήμη αυτή έχει αφιερωθεί στην εξέταση της δυστυχίας, στην αναγνώριση των αρνητικών συναισθημάτων και στη θεραπεία τους. Ομως δεν έχει επικεντρωθεί τόσο στην ενίσχυση των θετικών συναισθημάτων. Η εκμάθηση της ευτυχίας, η κατανόηση του τι μας κάνει ευτυχισμένους απασχολεί ωστόσο τη θετική ψυχολογία, η οποία εμφανίστηκε το 1998 από τον Αμερικανό Μάρτιν Σέλιγκμαν.

Τι ακριβώς ισχυρίζονται οι οπαδοί της; Πως «τα αγαθά της παθητικής κατανάλωσης δεν κάνουν τους ανθρώπους ευτυχισμένους. Αντίθετα η ενέργεια που καταναλώνεται για έναν σκοπό και η ικανοποίηση να τον πραγματοποιήσουμε, φέρνει την ευτυχία», ισχυρίζεται ο ψυχαναλυτής Φρανσουά Λελόρ, συγγραφέας του βιβλίου «Το ταξίδι του Εκτορα».

Αφού λοιπόν τα χρήματα δεν φέρνουν την ευτυχία, η περίοδος της κρίσης που διανύουμε μήπως προσφέρεται για μια στροφή προς τις αληθινές αξίες; Οχι βέβαια. Δεν σημαίνει ότι επειδή δεν είμαστε ευτυχισμένοι ως πλούσιοι, θα γίνουμε ευτυχισμένοι με τη φτώχεια. Οι φιλόσοφοι συμφωνούν: η κρίση δεν θα μας μάθει πώς να ανακαλύψουμε την ευτυχία. Δεν θα είναι παρά ένα φαινόμενο συγκυριακό, που θα βιαστούμε να ξεχάσουμε μόλις την ξεπεράσουμε.

Αυτή η αμνησία δεν θα αλλάξει τίποτε στην ευτυχία μας, αυτή θα παραμείνει μια προσωπική ικανότητα, ένα χάρισμα. Η κοινωνία μας είναι μάταιη, δεν ξέρει να διαχειρίζεται τα συναισθήματα από τα οποία κατακλύζεται. Θα πρέπει να ξαναμάθουμε να είμαστε ευτυχισμένοι, εκφράζοντας κάποια αυθεντικά συναισθήματα, βάσεις του πολιτισμού μας.

Είναι γνωστή η κάπως κυνική ρήση του Φλομπέρ: «Για να είναι κανείς ευτυχισμένος, πρέπει να είναι βλάκας, εγωιστής και σε καλή κατάσταση υγείας». Ομως υπάρχει μια άλλη που λέει πως «ευτυχία είναι να επιθυμούμε τα πράγματα που έχουμε ήδη». *

Μισέλ Ονφρέ

«Η επιθυμία είναι βίαιη, όπως και η απόλαυση. Αντίθετα, η ευτυχία είναι γλυκιά. Η επιθυμία εμπεριέχει ματαίωση, φθόνο, φιλοδοξία για ό,τι μας λείπει, θέληση να αποκτήσουμε, να υποτάξουμε και να εξαντλήσουμε αυτή τη δύναμη που μας κατατρώγει.

Η απόλαυση είναι η ικανοποίηση αυτής της επιθυμίας, σβήνει τη συνείδηση, σταματά τη σκέψη, κινητοποιεί όλο το είναι μας σε μια φυσική και ψυχική έκρηξη. Η ευτυχία είναι μια ανάμνηση της επιθυμίας και της απόλαυσης, δύο καταστάσεων που διακόπτουν τη συνείδηση. Μια κατάσταση γαλήνης… Είναι η ήρεμη ανάμνηση μιας πραγματοποιημένης ικανοποίησης».

Μπορεί να αποτελέσει πολιτικό στόχο;

«Βεβαίως, αν και το έχουμε λησμονήσει εδώ και καιρό. Ο Ελβέτιους, ένας μεγάλος φιλόσοφος του Διαφωτισμού, έκανε μνεία «στη μεγαλύτερη ευτυχία του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού ανθρώπων», κάτι που αποτελεί κατά την άποψή μου ένα πολιτικό ιδανικό. Ο 19ος αιώνας ήταν ένας αιώνας συλλογικών προτάσεων κοινωνικής ευδαιμονίας, και όντως είδαμε να γεννιούνται ο σοσιαλισμός, ο κομμουνισμός και ο αναρχισμός, όπως και τόσοι τρόποι μιας πιθανής πολιτικής ευτυχίας. Ομως ο επόμενος αιώνας υπήρξε ο αιώνας των αδιεξόδων, αυτών ακριβώς των συστημάτων που πήραν τη μορφή των ολοκληρωτικών καθεστώτων, των δικτατοριών, των εξουσιών που περιόριζαν τις ελευθερίες των περισσότερων ανθρώπων. Η «ισότητα στις απολαύσεις», που ζητούσαν οι εξεγερμένοι του 1793, παραμένει για μένα ένας πιθανός ορίζοντας σε αυτόν τον μετα-μαρξιστικό αιώνα όπου ζούμε».

Μια κοινωνία θα έπρεπε να αναζητά την ευτυχία των πολιτών της;

«Ολων, δεν ξέρω αν μπορεί, πάντως ενός μεγάλου μέρους τους, σίγουρα. Δεν μπορούμε να προσφέρουμε ευτυχία στους πολλούς, χωρίς να δυσαρεστήσουμε λίγο μια μειονότητα. Ο φιλελευθερισμός επέλεξε τη λύση της ευτυχίας για λίγους, με σκοπό αυτοί να εξασφαλίσουν την ευτυχία των πολλών. Ο σοσιαλισμός προτείνει το αντίθετο, δηλαδή την ευτυχία για τους πολλούς, ακόμη και σε βάρος ορισμένων, δηλαδή των προνομιούχων του φιλελεύθερου καπιταλιστικού συστήματος».

Είναι σωτήρια ή αισχρή η συζήτηση περί ευτυχίας σε εποχή κρίσης;

«Ούτε το ένα ούτε το άλλο. Είναι αναγκαία. Οι ιδεολογίες κατέπεσαν, ο σοσιαλισμός είναι ντροπή, ο κομμουνισμός έχει καταρρεύσει, η εναλλακτική Αριστερά απολαμβάνει κάποιες επί μέρους νίκες μικρών ομάδων, ενώ η ιδεολογία της ευτυχίας ορισμένων εις βάρος όλων των άλλων διαθέτει έναν πρόεδρο για τρία χρόνια ακόμη… Δεν θα κατηγορήσουμε επιπλέον εκείνους που διαμορφώνουν την ύπαρξή τους με τέτοιο τρόπο ώστε να αφήνουν μια μικρή θέση για την ευτυχία! Θα πρέπει απλώς να οργανώνουμε όλη την ενέργεια προκειμένου να διαμορφώσουμε εκ νέου ένα πολιτικό, συλλογικό και κοινοτικό σχέδιο άξιο του ονόματός του».

Πασκάλ Μπρικνέρ

Ο Πασκάλ Μπρικνέρ σε κείμενό του στο συλλογικό έργο του Στεφάν Οσμόν με τίτλο «Στην αναζήτηση της ευτυχίας» αναφέρει:

«Η εξάπλωση του καπιταλισμού συνοδεύεται από μια ατομικιστική επανάσταση, σύμφωνα με την οποία δεν υπάρχει πια κανένα εμπόδιο ανάμεσα σε μένα και την ευτυχία, παρά μόνο ο ίδιος μου ο εαυτός. Γίνομαι επομένως ο μοναδικός υπεύθυνος της ευτυχίας μου και εγώ πρέπει να βρω τον τρόπο να γίνω ευτυχισμένος. Αν δεν είμαι, πρέπει να αισθανθώ ένοχος και να εργαστώ προκειμένου να συμπληρώσω τις ελλείψεις μου. Σήμερα το θέμα της ευτυχίας έγινε το κλειδί του επιχειρηματικού κόσμου και ενός ορισμένου αριθμού Εκκλησιών. Η ιατρική και όλες οι παράλληλες θεραπείες κάνουν το ίδιο πράγμα. Κατά συνέπεια, η αναζήτηση της ευτυχίας είναι η μεγαλύτερη «μπίζνα» του επερχόμενου αιώνα. Είμαστε όλοι συγχρόνως θύματα και συνεργοί. Κανείς μας δεν θέλει να εμφανίζεται θλιμμένος, εγκαταλειμμένος, καταθλιπτικός στα μάτια των άλλων. Αυτό, σε κοινωνικό επίπεδο ερμηνεύεται ως αρνητικό στοιχείο. Ολοι λοιπόν προσθέτουμε το λιθαράκι μας σε μια συλλογική φιλοδοξία που είναι συγχρόνως καλή και τρελή».

Κλαούντιο Μάγκρις

Ο Ιταλός διανοητής Κλαούντιο Μάγκρις, σε παλαιότερη συνέντευξή του στην εφημερίδα «Λιμπερασιόν», είχε ορίσει με τον δικό του τρόπο την έννοια της ευτυχίας:

«Αν έχουμε την τύχη να βιώσουμε την ευτυχία ή μια στιγμή ευτυχίας, μπορούμε να αφηγηθούμε αυτή την εμπειρία: να γράψουμε ένα διήγημα ή ένα ποίημα, αλλά να σχολιάσουμε την ευτυχία αποτελεί σχεδόν βλασφημία. Ο Ιταλό Σβέβο μάς δίδαξε με ποιο τρόπο να αποφεύγουμε την αναζήτηση της ευτυχίας, ώστε έτσι να γλιτώσουμε από την οδύνη της αποτυχίας. Υπήρξα μαθητής του Σβέβο από νεαρή ηλικία. Θυμάμαι στιγμές που είχα την αίσθηση πως ήμουν πραγματικά ευτυχισμένος. Μια φορά στη ζωή μου, ένιωσα τόσο έντονα αυτή την αίσθηση, ώστε συνειδητοποίησα πως αν ξαφνικά πέθαινα δεν θα ήταν και τόσο κακό να συναντήσω τον Αγιο Πέτρο. Θεωρώ πως η ευτυχία είναι αδύνατη χωρίς την πλήρη αρμονία με τον εαυτό σου και τους άλλους. Το καλοκαίρι του 1967, στην Ιστρια, ο έρωτας ήταν αληθινά στο κέντρο του κόσμου μου και ένιωθα όλη την ελκτική του δύναμη. Το τοπίο και η θάλασσα ήταν απίστευτα όμορφα και είχα την αίσθηση πως μπορούσα να μοιραστώ πλήρως εκείνη τη στιγμή με τον άλλον. Ορισμένες φορές η ευτυχία συνδέεται με τη φιλία. Αυτή την αίσθηση που έχω με ορισμένους φίλους, μια αίσθηση πως είμαστε καρποί του ίδιου δέντρου. Ωστόσο, μέσα σε αυτές τις στιγμές πρόσκαιρης πληρότητας παραμένει πάντα η συνειδητοποίηση της αδυναμίας της. Αυτό που πληγώνει περισσότερο είναι ίσως η φθορά μιας φιλίας, μιας σχέσης που αλλάζει. Είναι σαν να παίζαμε βιολί μαζί και ξαφνικά η μελωδία να ακούγεται φάλτσα. Σχηματίζουμε ένα ζευγάρι και ξαφνικά δεν είμαστε πια. Δεν πρόκειται για φθορά της σχέσης αλλά για μια ουσιαστική κατάρρευση της αρμονίας. Ισως με τα γηρατειά αποκτούμε την ικανότητα να ζούμε από κοινού το ατελές. Στις σχέσεις με τα παιδιά, οι στιγμές σύμπνοιας είναι επίσης μια πλήρης ευτυχία . Αλλά το να μιλάς για την ευτυχία σημαίνει πως την έχεις κερδίσει ήδη».
tsiorou@enet.gr

ΕΛΛΗΝΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ. ΕΝΑΣ ΤΡΑΓΕΛΑΦΟΣ ΑΝΕΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΚΑ

Πρόκειται για πέντε βίντεο, μέσα στα οποία:
Ο χριστιανός θεολόγος κ. Μουστάκης φανερώνει ανατριχιαστικές λεπτομέρειες της χριστιανικής δεισιδαιμονίας, όπως το βράσιμο λειψάνων αγίων προς κατάποση της εξ αυτών σούπας, προς θεραπεία πάσας νόσου και μαλακίας.
Ο ερευνητής και συγγραφέας Μιχάλης Καλόπουλος παρουσιάζει ντοκουμέντα για την καταστροφή του ελληνικού πολιτισμού από την χριστιανική θρησκεία.
Εν μέσω αυτών ο επαγγελματίας απόγονος Άδωνις Γεωργιάδης ξεπουλάει εκχριστιανισμένο ελληνισμό με τη σέσουλα.
Το σκηνικό πλαισιώνεται από γλάστρες με λουλούδια εξωτικά ποικίλων αποχρώσεων.

Τα ντοκουμέντα:





Δημοσιεύθηκε ΕΔΩ

Δημοσιεύθηκε ΕΔΩ

Αφήστε τα σώματα να ανθήσουν

Ο γάλλος φιλόσοφος Μισέλ Ονφρέ καταγγέλλει τον χριστιανισμό ότι μόλυνε τη σεξουαλική ζωή και προτείνει ως αντίδοτο τον ερωτισμό τού κάμα-σούτρα

της κατερινας δαφερμου | Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2009
ΠΗΓΗ: ΤΟΒΗΜΑ 8/2/2009

Μισέλ Ονφρέ

Η αναζήτηση των ηδονών. Δημιουργία ενός ηλιακού ερωτισμού
Μετάφραση Θεοδώρα Καραβάτζη, Δήμητρα Γεράση, Εκδόσεις Εξάντας, 2008, σελ. 192, τιμή 24 ευρώ

Μισέλ Ονφρέ
Aυτό το βιβλίο δεν ενδείκνυται για ανθρώπους με παγιωμένες απόψεις. Ο γνωστός γάλλος φιλόσοφος Μισέλ Ονφρέ στο τελευταίο του έργο »Η αναζήτηση των ηδονών» προτείνει μια ριζική επανάσταση η οποία, σε μια ιδανική κατάσταση, θα μπορούσε να οδηγήσει στην επανίδρυση της σύγχρονης κοινωνίας. Μια επανάσταση που δεν πραγματοποιείται με τα όπλα αλλά με την αλλαγή και την απελευθέρωση της βασικής κοινωνικής μονάδας, του ατόμου, από τα δεσμά του. Η πραγματική φυλακή του ανθρώπου είναι η στρεβλή του σχέση με το σώμα και η πραγματική ελευθερία δεν μπορεί να έλθει παρά μόνο από μέσα μας, μέσω του σεξ.

Οσο ουτοπικό ή ιδεαλιστικό και αν αυτό ακούγεται, ο Ονφρέ μιλάει με όρους του πραγματικού. »Η ομολογία μιας αξιοθρήνητης σεξουαλικής ζωής δεν γίνεται παρά μόνο στις πιο ακραίες περιπτώσεις, όταν ο πόνος μας αναγκάζει να ξαπλώσουμε στο ντιβάνι ενός ψυχαναλυτή, να σπρώξουμε την πόρτα του γραφείου ενός σεξολόγου, να καταναλώσουμε πλήθος αντικαταθλιπτικών, αγχολυτικών ή υπνωτικών, γυρεύοντας τον ανέφικτο τεχνητό παράδεισο μέσω μιας επαρκούς χρήσης του σεξουαλικού σώματος».

Πέρα από μια δριμεία κριτική στον χριστιανισμό, όπου εντοπίζεται η μόλυνση της σεξουαλικής ζωής και της φυσικής ισορροπίας του ατόμου, και μια επανεξέταση των Φρόιντ και Ράιχ, ο Ονφρέ προτείνει ως αντίδοτο τον ηλιακό ερωτισμό του κάμα-σούτρα και τελικά οδεύει προς την κατασκευή μιας νέας θεωρίας περί αισθησιακού Διαφωτισμού. Το φως ενσταλάζεται πρώτα στο σώμα και ύστερα στο πνεύμα, που πλέον χαλαρωμένο και συμφιλιωμένο με τα άλλα σώματα γύρω του και με τη φύση μπορεί να συνυπάρξει μαζί τους εν ειρήνη.

Ισως ο σύγχρονος άνθρωπος δεν καθορίζεται πια από τις διδαχές του χριστιανισμού. Ο Ονφρέ μάς πείθει για το αντίθετο. Απόλυτη πειθαρχία, περιφρόνηση του σώματος στο καθημερινό πρόγραμμα, εξάσκηση στην υπακοή και την υποταγή, έλεγχος της γνώσης, αδιαφορία για παιγνιώδεις μορφές μάθησης. »Οι άνθρωποι ρούφηξαν το χριστιανικό γάλα από το στήθος της κοινωνίας στην οποία γεννήθηκαν». Τότε τα συμπεράσματα για τον δυτικό άνθρωπο είναι αποκαρδιωτικά. Διότι η πιο τολμηρή εκδοχή του ιουδαιοχριστιανικού έρωτα, το Ασμα Ασμάτων, αποτελεί ύμνο στην απόλαυση της εγκράτειας και οδηγεί κατευθείαν στον μηδενισμό της σάρκας.

Είμαστε ψυχροί, ασθενικοί και αγχώδεις διότι έχουμε οικοδομήσει μια εντελώς αφύσικη σχέση με το σώμα μας και με το σώμα των άλλων. »Ο χριστιανισμός αρνήθηκε το σώμα, απαίτησε την αγαμία, την εγκράτεια, την αγνότητα. Θεωρητικοποίησε το μίσος κατά των γυναικών, έχτισε ένα εννοιολογικό οικοδόμημα αντιφεμινιστικό και φαλλοκρατικό. Στιγμάτισε δημοσίως την επινόηση της ευφυΐας, ένα προϊόν που σφραγίστηκε ρητά από την Εύα. Δόξασε το άρρωστο, ακρωτηριασμένο, βασανισμένο, εξευτελισμένο σώμα. Απόλαυσε το μαρτύριο. Μετέτρεψε τη σεξουαλικότητα σε κατάρα. Καταδίωξε μέχρι θανάτου κάθε εραστή της ζωής, κάθε αγάπη για το σώμα, κάθε ενθουσιασμό για τη ζωή,διακήρυξε τη μη καθαρότητα των γυναικείων οργάνων, αυτών των απαράμιλλων ανθών της σάρκας. Απαγόρευσε τα μοναδικά χάδια, τα φιλιά του φωτός, τις σαρκικές τρυφερότητες, το μοίρασμα των ηδονών. Εφηύρε έναν νυχτερινό έρωτα που μέσα στο σκοτάδι του τα σώματά μας συνεχίζουν να κείτονται σαν μέσα σε ένα σάβανο χωρίς αρώματα».
Παραμένουμε ερωτευμένοι με το απονεκρωμένο σώμα του μυθικού Ιησού, ένα σώμα που δεν τρώει, που δεν πίνει, δεν απολαμβάνει τον έρωτα. Και φθάνουμε (μέσω του Παύλου από την Ταρσό, στη διδασκαλία του οποίου βασίζεται ο χριστιανισμός) στην πρόταση της μίμησης ενός δεύτερου προτύπου, του σώματος του Χριστού. Με άλλα λόγια, ο χριστιανός καλείται »να ζήσει κατά το δυνατόν σύμφωνα με αυτόν τον θανατηφόρο, εξιλεωτικό κανόνα. Κάθε ύπαρξη που τίθεται υπό το σύμβολο του Γολγοθά, του Σταυρού, του Πάθους, της Σταύρωσης, επισπεύδει το ένδοξο πεπρωμένο». Ο μηδενισμός της σάρκας φθάνει σε μας και από τον Σαντ και ύστερα με τον Μπατάιγ, δύο απρόσμενους υποστηρικτές του χριστιανικού νυχτερινού έρωτα. Ο Μαρκήσιος ντε Σαντ επιδιώκει μια εντελώς εγωιστική απελευθέρωση της σάρκας, ενώ για τον Μπατάιγ η ηδονή ενεργοποιείται με την αγωνία, η ερωτική πράξη με τη θυσία, ο οργασμός με τη θλίψη, η εκσπερμάτιση με την αγωνία του θανάτου, η απόλαυση με τον πόνο, η γυναίκα με τον βιασμό. Ολα παραλλαγές του ίδιου μοτίβου: κάθε πόθος κινητοποιεί την επιθυμία του φόνου.

Ο Μισέλ Ονφρέ, φοιτητής ακόμη, διαβάζοντας για την Ελλάδα και τη Ρώμη ανακάλυψε βιβλία που έδιναν τη δυνατότητα για μια ενασχόληση με την »τέχνη του έρωτα» με μη χριστιανικό τρόπο. Ετσι βρέθηκε μπροστά στο κάμα-κάλα, με υπότιτλο »Φιλοσοφική ερμηνεία των ινδουιστικών ερωτικών γλυπτών».

Ο ινδικός ηλιακός έρωτας.
Το ερωτικό μάθημα ξεκινάει από αυτά τα γλυπτά των ινδικών ναών.Το μοναδικό αντίδοτο στην απονεκρωμένη, καταπιεσμένη, όλο ταμπού σεξουαλικότητα της Δύσης. Στην ινδική εικονογραφία το γυναικείο στήθος είναι χυτό, διογκωμένο, προκλητικό, στρογγυλό σαν τον κόσμο, προκαλεί το χέρι του άνδρα να το χαϊδέψει, όχι το στόμα του βρέφους να το θηλάσει. Η εξύμνηση της ζωής, η συντροφικότητα των σωμάτων, η θετικότητα της ηδονής, η φυσική έκσταση, οι γυναίκες συνένοχοι, »όλα οδηγούν σε ένα είδος οικοσοφίας, παγκόσμιας, κοσμικής σοφίας, όπου τα μέρη της φύσης συνυπάρχουν αρμονικά σε μια μεγάλη σπινοζική ενότητα».

Ο ινδουιστικός πολυθεϊσμός παραπέμπει πάντα σε μια άφατη δύναμη που γίνεται αντιληπτή από το σώμα και ασκείται πνευματικά μέσω του ερωτισμού. Μπορεί το κάμα-σούτρα να είναι ένα διάσημο βιβλίο κυρίως λόγω των απεικονίσεων απίστευτα δύσκολων σεξουαλικών στάσεων, αλλά η σημασία του βρίσκεται αλλού. Διδάσκει ουσιαστικά μια ερωτική πνευματικότητα της ζωής που βρίσκει την εφαρμογή της στη σεξουαλική πράξη: την κατασκευή ενός σώματος που συνεργάζεται με τη φύση, τη δημιουργία μιας απόλαυσης για δύο, το ενδιαφέρον για τον άλλον, τις απαραίτητες αρετές: λεπτότητα, προνοητικότητα, γλυκύτητα, στοργή, επινοητικότητα, φαντασία. Αυτή η ινδική ισότητα υπαρξιακής μεταχείρισης ανδρών και γυναικών δεν απαλείφει τις διαφορές. Αντιθέτως, μας κάνει να σκεφτούμε τις διαφορές σε σχέση με τη φυσιολογία του καθενός.

Πραγματεία περί αθεολογίας Φυσική της μεταφυσικής

Στη φιλοσοφία υπήρξε κάποτε μια εποχή του θανάτου του Θεού. Η δική μας, προσθέτει ο Μισέλ Ονφρέ, είναι μάλλον η εποχή της επιστροφής του. Γι’ αυτό και σήμερα, κατά το συγγραφέα, παρουσιάζεται επείγουσα η ανάγκη για μια αθεϊα τεκμηριωμένη, στοιχειοθετημένη, αταλάντευτη και μαχητική. Η «Πραγματεία περί αθεολογίας» όχι μόνο σημείωσε τεράστια επιτυχία, πουλώντας μόνο τον πρώτο χρόνο κυκλοφορίας της στη Γαλλία πάνω από 400.000 αντίτυπα, κάτι που την έφερε μακράν στην πρώτη θέση των δοκιμίων, αλλά προκάλεσε και οξύτατη πολεμική στους κύκλους της διανόησης, και όχι μόνο, και έγινε αφορμή για τη δημοσίευση δεκάδων άρθρων καθώς και δύο βιβλίων που αντιτάσσονται λυσσαλέα στις απόψεις του «καλλιτέχνη φιλοσόφου».

Ένα τολμηρό βιβλίο, μπεστ σέλερ από τους πρώτους μήνες κυκλοφορίας του στη Γαλλία, όπου ο Γάλλος φιλόσοφος κατακεραυνώνει και τις τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες, χριστιανισμό, ισλαμισμό και ιουδαϊσμό, επικαλούμενος ιστορικές πηγές, την ανάγνωση των γραφών, τη φιλοσοφία, και καταρτίζει ένα πραγματικό κατηγορητήριο, όχι κατά των πιστών, αλλά κυρίως κατά των διαφόρων θρησκευτικών μηχανισμών που εκμεταλλεύονται την ανθρώπινη απόγνωση προς όφελός τους.
Σελ. 278, τιμή: 15,00 €

ΜΟΥΣΙΚΗ

Posted: 12 Νοεμβρίου 2009 in ΑΓΝΩΣΤΗ ΕΚΔΟΣΗ, ΚΕΙΜΕΝΑ, ΟΛΑ

Δημοσιεύθηκε ΕΔΩ

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

ΓΙΑΤΙ Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΧΕΙ ΕΠΤΑ ΝΟΤΕΣ;

Ένα ερώτημα κανονικό και φυσιολογικό. Μπορεί να το θέσει ένα παιδί ή ένας ενήλικας. Ένας μουσικός ή ένας που δεν ασχολείται με την μουσική. Γιατί επτά (ντο, ρε, μι, φα, σολ, λα, σι) κι όχι έξι ή οκτώ.

Διότι η περίπτωση της πεντατονικής έχει να κάνει με την επτατονική που της λείπει το δεύτερο και έκτο σκαλί (ντο, μι, φα, σολ, σι). Αυτή η τελευταία είναι η κλίμακα που στον ελληνικό χώρο λειτουργεί στην Ηπειρώτικη μουσική παράδοση.

Παράλληλα η πεντατονική κλίμακα είναι η κατ’ εξοχήν μουσική κλίμακα της Κίνας. Με μια διαφορά. Ενώ στα πεντατονικά Ηπειρώτικα τραγούδια εμφανίζονται, που και που, οι απούσες, δεύτερη και τρίτη, νότες, στα αντίστοιχα κινέζικα απέχουν εντελώς. Τέθηκε δε ήδη το ερώτημα εάν υπάρχει σχέση μεταξύ των δύο μουσικών πολιτισμών. Εάν δηλαδή οι δυο αυτοί μουσικοί πολιτισμοί ήλθαν ποτέ σ’ επαφή και επί πλέον, εάν αυτό συνέβη, ποιος από τους δυο επηρέασε τον άλλον.

Δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής ιστορικές μαρτυρίες για μια τέτοια επαφή. Εάν όμως, κάποιος ξεκινήσει έρευνα περί αυτού του ζητήματος, μεταξύ των άλλων, μπορεί να σκεφθεί και να λάβει υπ’ όψιν του το εξής δεδομένο: υπάρχουν ιστορικές μαρτυρίες για διερευνητικά ταξίδια Ελλήνων προς τη Ανατολή. Για ταξίδια μέχρι την Ινδία υπάρχουν και αποδείξεις. Και γραπτές και αρχαιολογικές. Αυτό που δεν υπάρχει στη ιστορία πουθενά γραμμένο είναι ότι Κινέζοι να ξεσηκώθηκαν ποτέ να βαδίσουν προς δυσμάς. Αυτό συμβαίνει τώρα. Τα τελευταία δέκα χρόνια. Και μάλιστα για καθαρά εμπορικούς λόγους.

Εξαιρετικά και εντελώς παρεκβατικά, αναφέρουμε ότι παγκοσμίως, η μόνη χώρα (και καθόλου μικρή) που μας αποκαλεί Ελλάς (Hellas), είναι η Κίνα! Διότι όλες οι υπόλοιπες ως γνωστόν χρησιμοποιούν την γνωστή ρίζα Greece. Άλλο μυστήριο κι αυτό.

Τέλος πάντων το ερώτημά μας είναι: γιατί το επτατονικόν της μουσικής κλίμακος, σχεδόν παγκοσμίως; Πρόκειται περί τυχαίου πράγματος ή υπάρχει ερμηνεία του δεδομένου. Μάλλον θα λέγαμε, μπορεί να βρεθεί μια εξήγηση. Ή κάποιες εξηγήσεις που να στηρίζονται σε αξιόπιστα δεδομένα.

Εάν δεν κάνουμε τον κόπο να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, μάλλον δεν θα πράξουμε ορθά. Συνεπώς τίθεται το ερώτημα: πότε και πώς ο πρωτόγονος άνθρωπος ξεκίνησε την περιπέτειά του μέσα στα μουσικά μονοπάτια; Υπάρχουν ιστορικά στοιχεία; Ποια είναι τα παλαιότερα εξ αυτών;

Εδώ διαθέτουμε μια σιγουριά. Τα παλαιότερα στοιχεία τα μεταφέρει η μυθολογία. Τουλάχιστον έτσι συμβαίνει στον ελληνικό πολιτισμό.

Στο σημείο αυτό θα κάνουμε μια στάση. Τι πάει να πει μύθος και μυθολογία. Αναγκαστικά θα προστρέξουμε στο λεξικό. Στην ιστορία της λέξης. Επειδή δε ο μέγιστος δάσκαλος του Ελληνικού λαού, σε ό,τι αφορά στη γλώσσα του, είναι και θα είναι ο Όμηρος, ας δούμε πώς το εννοεί. Μεταξύ των άλλων δευτερευουσών εννοιών, το αναφέρει με την βαρυσήμαντη σημασία του ιστορείν και του διηγήσθαι (Οδ. Γ΄. 94 , Δ΄. 324 κ.λπ.). Η ρίζα είναι από το μαθ-αίνω (α>υ).

Εάν βασιστούμε λοιπόν σ’ αυτή την αρχή, θα πρέπει να ερευνήσουμε, τους σχετικούς μύθους της ελληνικής μυθολογίας, κατά σειρά ιστορικής αρχαιότητος. Επίσης αναλόγως ας πράξουν οι Κινέζοι και οι άλλοι λαοί.

Για να ερμηνεύσουμε τους μύθους, στην περίπτωσή μας αυτούς που σχετίζονται με τα μουσικά πράγματα, κρίνουμε σκόπιμο να ξεκαθαρίσουμε μερικά βασικά δεδομένα του ζητήματος. Δεδομένα που σχετίζονται με την ιεραρχική εξέλιξη των βασικών στοιχείων που απαρτίζουν το σύνθετο αυτό ανθρώπινο φαινόμενο που λέγεται μουσική.

Ποια είναι, κατ’ αρχάς, τα βασικά στοιχεία της μουσικής. Αναμφίβολα προηγείται η φωνητική μουσική. Το σόλο τραγούδι. Επιδίδονται σ’ αυτό πολλά ζώα. Ζώα όλων των ειδών. Άσχετα με την επίδοσή τους. Ας βαθμολογήσουμε με άριστα τα ωδικά πτηνά στον τομέα της «μουσικής» φλυαρίας. Για τους ανθρώπους να πούμε ότι δεν ξεκίνησαν και καλλίτερα. Πώς αυτό; Να, επειδή διαθέτουμε ακόμα δείγματα από πρωτόγονους λαούς, οι οποίοι αν συναγωνίζονταν με κάποια πτηνά, μάλλον θα έπαιρναν δεύτερες και τρίτες θέσεις. Δεν πρόκειται για κάποια ειρωνεία από την μεριά μας. Πρόκειται για μια διαπίστωση. Για μια πραγματικότητα. Για ένα δεδομένο της φύσης.

Ας μείνουμε για λίγο στο σόλο τραγούδι. Το εκτελούμενο άνευ μουσικών οργάνων. Από ποια ανθρώπινη ανάγκη προέκυψε; Υπολογίστε ότι αναφερόμαστε στην αρχή του μουσικού φαινομένου. Διότι η επένδυση του σόλο τραγουδιού δια μουσικής οργανικής συνοδείας είναι βεβαίως μεταγενέστερο πολιτιστικό στάδιο. Η βεβαιότητα της τελευταίας αυτής διαπίστωσης εξασφαλίζεται από το δεδομένο ότι υπάρχουν ακόμα λαοί οι οποίοι δεν έχουν εισέλθει σ’ αυτό το στάδιο εξέλιξης του μουσικού τους πολιτισμού, αφού το τραγούδι τους συνοδεύεται μόνο από κρουστά όργανα. Κάτι που συμβαίνει βασικά στην Αφρικανική Ήπειρο.

Το τονίζουμε λοιπόν ξανά: από ποια ανθρώπινη ανάγκη προέκυψε το πανανθρώπινο αυτό φαινόμενο που λέγεται τραγούδι; Ο άνθρωπος πλην του λογικού στοιχείου του είναι προγραμματισμένος και δια του μορφωτικού στοιχείου. Ένα στοιχείο για το οποίο γίνεται σπάνια λόγος! Δηλαδή σπανίως αναφέρεται δίπλα στα άλλα βασικά στοιχεία του. Το ον αυτό έχει την τάση να δίνει μια μορφή στον εαυτό του. Στην εμφάνισή του, στον λόγο του, στις κινήσεις του, στην συμπεριφορά του. Επίσης στο περιβάλλον του και στην ίδια την φύση.

Με το τραγούδι μορφοποιεί τον λόγο του. Όλες αυτές τις λέξεις που είναι υποχρεωμένος να ξεστομίσει για να συνεννοηθεί με τους άλλους. Όλα τα επιφωνήματα και τις κραυγές που εκφέρει υπό την πίεση των αισθημάτων και συναισθημάτων του. Το τραγούδι ως διαμορφωμένος λόγος. Ως μέσον καλλιτεχνικής φωνητικής έκφρασης. Ως μέσον έκφρασης διαφόρων συναισθηματικών καταστάσεων. Αλλά και ως εργαλείο συνοχής της ομάδας. Διαθέτει κι άλλες πλευρές το τραγούδι. όπως διαπαιδαγωγικές, απομνημονευτικές, αποτρεπτικές και λατρευτικές. Όπως και να έχει το πράγμα το βέβαιο είναι ότι δεν γίνεται άνθρωπος δίχως τραγούδι.

Από τα αρχαιολογικά ευρήματα ξεκάθαρα προκύπτει το συμπέρασμα, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, ότι τα μουσικά όργανα τα κατασκεύασε και τα χρησιμοποίησε το ανθρώπινο είδος πάρα πολύ πρόσφατα, σε σχέση με τον συνολικό χρόνο της ύπαρξής του. Περίπου τα 20.000 τελευταία μπροστά στα υπόλοιπα πολλά εκατομμύρια. Τα όργανα χωρίζονται σε δυό κατηγορίες: πνευστά και έγχορδα. Αφήνουμε κατά μέρος τα κρουστά επειδή δεν παίζουν μελωδία και επομένως δεν σχετίζονται με κλίμακες και πολύ περισσότερο με τον αριθμό των φθόγγων που διαθέτουν. Ας μη ξεχνάμε ότι αυτό είναι το θέμα που μας απασχολεί.

Το πρώτο ερώτημα που πρέπει να τεθεί είναι το εξής: οι μουσικές κλίμακες διαμορφώθηκαν επάνω στο σόλο τραγούδι ή πάνω στα μουσικά όργανα;

Ας πούμε ότι καταλήγουμε στην δεύτερη άποψη. Στην περίπτωση αυτή τίθεται το ερώτημα: σε ποια όργανα διαμορφώθηκαν οι κλίμακες, στα πνευστά ή στα έγχορδα;

Πιάνουμε ξανά το πρώτο ερώτημα. Εάν οι κλίμακες διαμορφώθηκαν στο φωνητικό τραγούδι τότε δεν έχουμε καθόλου στοιχεία γιο το πώς έγινε αυτό το πράγμα. Δεν υπάρχουν ούτε ηχητικά ούτε γραπτά ούτε αρχαιολογικά ούτε μυθολογικά ντοκουμέντα. Τουλάχιστον απ’ όσο γνωρίζουμε. Παρακαλούμε δε τον οποιονδήποτε έχει υπ’ όψιν του κάτι σχετικό να μας το πληροφορήσει.

Θα πούμε όμως την άποψή μας για το ζήτημα αυτό. Γιατί οι κλίμακες δεν διαμορφώθηκαν στη φωνητική μουσική αλλά στα όργανα, όπως νομίζουμε. Όλοι οι λαοί που αυτή τη στιγμή βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της φωνητικής μουσικής άνευ οργάνων, αγνοούν τις επτατονικές μουσικές κλίμακες. Ένα επιχείρημα που μπορεί να μην είναι ικανό, όμως είναι ισχυρό. Από την άλλη πουθενά στη φύση δεν υφίσταται άκουσμα που να έχει σχέση με επτατονκή κλίμακα. Επίσης ούτε στην πρωτόγονη ανθρώπινη φωνητική επίδοση μπορεί να παρατηρηθεί κάτι ανάλογο, όπως ακόμα μπορούμε να παρατηρήσουμε, όπως προείπαμε.

Είμαστε λοιπόν αναγκασμένοι να διερευνήσουμε την δεύτερη εκδοχή. Ότι οι κλίμακες προέκυψαν από την χρήση των οργάνων. Προς την κατεύθυνση αυτή η ελληνική μυθολογία διαθέτει αρκετό υλικό. Μάλιστα καλύπτει και το φάσμα των πνευστών και το φάσμα των εγχόρδων οργάνων. Στην πρώτη περίπτωση παίζει ο Πάνας και στην δεύτερη ο Ερμής. Επειδή δε η ελληνική μυθολογία είναι κατηγορηματική περί της αρχαιότητος των δύο θεών υπέρ του Πάνα, θα καταπιαστούμε κατ’ αρχάς μ’ αυτόν.

Επί πλέον η μυθολογία συνάδει και με την αποκτηθείσα πλέον ικανή γνώση, περί του βαθμού δυσκολίας κατασκευής και εκτέλεσης των δύο κατηγοριών των οργάνων, πνευστών και εγχόρδων. Πράγματι τα έγχορδα όργανα απαιτούν μεγαλύτερη μουσική ικανότητα και δεξιοτεχνία απ’ ότι τα πνευστά.

Στο σημείο αυτό μια διευκρίνιση: μη ρωτήσετε μουσικούς της μιας κατηγορίας ή της άλλης. Οι μουσικοί των πνευστών θα σας πούνε ότι τα έγχορδα είναι δυσκολότερα. Οι μουσικοί των εγχόρδων θα σας πούνε ότι τα πνευστά είναι δυσκολότερα στην εκτέλεση. Θα μάθετε την αλήθεια μόνον από μουσικούς που εκτελούν όργανα και των δύο κατηγοριών.

Ξεκινάμε λοιπόν την έρευνα από τον αρχαιότερο θεό του ελληνικού μουσικού πολιτισμού τον τραγόμορφο Πάνα. Αυτόν τον απτόητο ερωτιάρη. Αφού δεν άφηνε τίποτε δίχως να το γονιμοποιήσει ήρθε η ώρα που αγάπησε μια Νύμφη από την Αρκαδία. Την κόρη του Ποταμού Λάδωνα Σύριγγα. Έλα όμως που η πανέμορφη Νύμφη δε γούσταρε καθόλου τον τραγόμορφο θεό. Γνώριζε όμως η άμοιρη ότι δεν επρόκειτο να γλιτώσει σε καμμιά περίπτωση από το ερωτικό μένος του θεού. Μπρος γκρεμός και πίσω Πάνας.

Πάνω στην απελπισία της, ικέτευσε τον Δία να την σώσει. Τον ελέγανε και Σωτήρα βλέπετε τον Δία τότε. Έτσι την στιγμή που τη έπιασε ο Πάνας εκείνη μεταμορφώθηκε σε καλαμιά. Τρελός από θυμό και απογοήτευση ο Πάνας έσπασε την καλαμιά σε κομμάτια. Γρήγορα όμως κατάλαβε πως έκοβε το σώμα της Νύμφης και μετανιωμένος άρχισε να κλαίει και να φιλά τα κομμάτια της καλαμιάς. Ακούγοντας τους ήχους που έβγαιναν, καθώς ξεφυσούσε κλαίγοντας, οδηγήθηκε στην κατασκευή της σύριγγας.

Μια ιστορική αλήθεια ειπωμένη μέσα από έναν πανέμορφο μύθο. Πράγματι ο ανοιχτός σωλήνας του καλαμιού όταν δεχθεί ρεύμα αέρος παράγει ήχο. Ήχο με γλυκιά χροιά και απαλή φωνή. Σαν την ομορφιά της Νύμφης. Η τεχνική αυτή χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα παγκοσμίως και διαχρονικώς, με αποκορύφωμα τον φλάουτο, τον βασιλιά των πνευστών. Δεν υπάρχει μέρος στην υφήλιο που να μην ακούγεται το όργανο αυτό.

Όταν φυσήξουμε λοιπόν στο άκρο του ανοιχτού σωλήνα με συγκεκριμένο τρόπο, ώστε να σπάει το ρεύμα του αέρα επάνω στην περιφέρεια του ανοίγματος, τότε παράγεται ήχος. Ο σωλήνας μπορεί να είναι ανοιχτός ή κλειστός στο άλλο άκρο. Μέχρι στιγμής έχουμε μια νότα, έναν φθόγγο. Το πολύ δύο. Η δεύτερη νότα ακούγεται με δυνατότερο φύσημα και συνήθως σε διάστημα οκτάβας. Ιδού λοιπόν η οκτάβα με φυσικότατο τρόπο. Άνευ λογικής επεξεργασίας ή επιλογής. Η τελευταία παρατήρηση είναι τεράστιας μουσικολογικής σημασίας, διότι ξεκαθαρίζει ένα βασικότατο στοιχείο της μουσικής κλίμακας. Δηλαδή την αρχή και το τέλος της. Όπως θα διαπιστώσουμε δε στη συνέχεια, η σύριγγα ερμηνεύει εντελώς και κατηγορηματικά όλες τις νότες της επτατονικής κλίμακας με απόλυτα φυσικό τρόπο. Δεν αφήνει αξεδιάλυτη καμμιά πτυχή του θέματος.

Παρατήρησε σιγά-σιγά ο άνθρωπος ότι, εάν ο σωλήνας αυτός είχε σε κάποιο σημείο τρύπα, έβγαζε άλλον τόνο. Επίσης ότι παίζονταν, εάν ανοιγόκλεινε την τρύπα με το δάκτυλο, ακούγονταν μια στοιχειώδης μελωδία. Με την πάροδο του χρόνου έφτασε στο σημείο να εκμεταλλευτεί όλα τα ευκίνητα δάκτυλά του που είναι ο δείκτης ο μέσος κι ο παράμεσος και των δύο χεριών.

Πράγματι έφτιαξε την φλογέρα η οποία ακόμα και σήμερα λειτουργεί ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Να πώς ένας βοσκός μ’ ένα μαχαιράκι μυτερό φτιάχνει την φλογέρα του μέσα σε δέκα λεπτά περίπου.

Κόβει ένα καλάμι από κόμπο σε κόμπο ή από γόνυ σε γόνυ όπως λέγεται ειδικότερα. Το μήκος του σωλήνα αυτού είναι περίπου 25 εκατοστά του μέτρου. Κάνει στο μέσον του σωλήνα μια τρύπα τριών περίπου χιλιοστών, όπως και τις υπόλοιπες. Κατόπιν στο κάτω μισό του σωλήνα τοποθετεί τα έξι δάκτυλά του, συμπεριλαμβανομένης και της τρύπας που ήδη έχει ανοίξει. Τα δάκτυλα μοιράζουν το μήκος του σωλήνα σε ίσες αποστάσεις ώστε να μην είναι ούτε πολύ κοντά ούτε πολύ μακριά. Έτσι οι τρύπες απέχουν μεταξύ τους περίπου δύο εκατοστά.

Όταν λοιπόν κλείσουμε όλες τις τρύπες και φυσήξουμε ανοίγοντας στη συνέχει με τη σειρά, από κάτω προς τα επάνω μια-μια όλες τις τρύπες, θα ακούσουμε την Λυδική (ματζόρε) κλίμακα με τις επτά νότες της (ντο, ρε μι, φα σολ, λα σι). Για να συμπληρώσουμε την οκτάβα στο τέλος κλείνουμε όλες τις τρύπες και φυσάμε δυνατότερα. Εάν δε ξεκινήσουμε από την δεύτερη τρύπα, τότε έχουμε την Φρυγική (μινόρε)κλίμακα (ρε, μι, φα, σολ, λα, σι, ντο, ρε). Και αν από την τρίτη έχουμε την Δωρική (μι, φα, σολ, λα, σι, ντο, ρε, μι). Έχουμε δηλαδή στο ίδιο όργανο όλες τις βασικές κλίμακας της παγκόσμιας μουσικής.

Έτσι δεν εξηγείται μόνο το επτατονικό της κάθε κλίμακας αλλά επί πλέον και η ποικιλία των βασικών κλιμάκων. Είναι γνωστό ότι η κατασκευή των εγχόρδων απαιτεί πολύ περισσότερες και πολυπλοκότερες γνώσεις και δεξιοτεχνίες απ’ ότι απαιτεί η κατασκευή της φλογέρας. Γι’ αυτό, κατά την ελληνική μυθολογία, το πρώτο έγχορδο όργανο, την λύρα, την κατασκεύασε ο πανέξυπνος και πανούργος ( = παν + έργο) Ερμής.

Έχουμε και τον άλλο τύπο σύριγγας, τον λεγόμενο αυλό του Πανός. Αντί να έχουμε όλες τις νότες από έναν σωλήνα, δένουμε στη σειρά σωλήνες διαφόρων μηκών, κατάλληλων για την κάθε νότα. Έτσι αντί να ανοιγοκλείνουμε τα δάκτυλα επάνω στον ίδιο σωλήνα, απλώς μεταφέρουμε το φύσημα από σωλήνα σε σωλήνα.

Το όργανο αυτό διαθέτη μιά αξεπέραστη ιδιαιτερότητα η οποία δεν έχει ακόμα γίνει διακριτή ή μάλλον δεν έχει τονιστεί αρκούντως. Είναι το μόνο όργανο που μπορεί να παιχθεί άνευ δακτύλων. Ακόμα και άνθρωπος που του λείπουν όλα τα δάκτυλα μπορεί να το παίξει. Είναι πράγματι κάτι το εντυπωσιακό, όταν για τα περισσότερα όργανα ακόμα και η απουσία ενός δακτύλου δημιουργεί τεράστιο πρόβλημα ή και παντελή αδυναμία οργανοπαιξίας.

Για μια ακόμα φορά λοιπόν βλέπουμε πώς η μάνα φύση δίδαξε ακόμα μια τέχνη στους ανθρώπους. Όλα ξεκινούν απ’ αυτή και όλα σ’ αυτή καταλήγουν.

Βασδέκης Ν. Σταύρος

«ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ». ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟΝ ΔΙΑ ΠΑΣΑΝ ΝΟΣΟΝ ΚΑΙ ΜΑΛΑΚΙΑΝ

Κάποια από τα φάρμακα του νοσοκομείου:
Βυζαντινή συνταγή για τη θεραπεία των κωλικών:
«Πάρε ένα κομμάτι από έντερο χοίρου, ανακάτεψε το με άγιο μύρο, περιτύλιξε το με δέρμα λύκου ή (αν δεν βρεις) σκύλου, κάμε το φυλαχτό και ας το φορεί ο άρρωστος αμέσως μετά την πανσέληνο. Το αποτέλεσμα θα είναι καταπληκτικό!!!»

Για πάθηση του δεξιού ματιού:
«Πάρε το δεξί μάτι βατράχου, περιτύλιξε το σε μεταξωτό πανί, κάμε το φυλαχτό και ας το φορεί ο άρρωστος. Αν όμως είναι άρρωστο το αριστερό μάτι, τότε πάρε το αριστερό μάτι του βατράχου!».

Για τη θεραπεία της φαλάκρας:
«Συχνή επάλειψη με κόπρανα χήνας».

Μια αγγλική συνταγή για τον ίκτερο:
«Να φάει ο άρρωστος εννιά (9) ψείρες με ψωμί και βούτυρο».

Συνταγή του 18ου αιώνα για τη χολολιθίαση:
«Διάλυσε κόπρανα προβάτου σε φρέσκο γάλα και πότιζε τον άρρωστο»

«Χριστιανισμός». Θεραπευτήριον δια πάσαν νόσον και μαλακίαν.

Όταν υπάρχει αυτό το λαμπρό για ασθενείς θεραπευτικότατον ίδρυμα, «Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ», υπάρχουν ακόμα αφελείς άνθρωποι που τρέχουν στο κάθε γιατρουδάκι και χειρουργό χασάπη!!! Όταν το φακελάκι εκεί είναι αυστηρώς απαγορευμένο. Χώρια που η πληρωμή μπορεί να ξεκινά από το αντίτιμο και μόνο ενός κεριού. Βέβαια υπάρχουν και τα τάματα, αλλά δεν είναι υποχρεωτικά. Όπως μπορεί να τάξει κανείς την δια γονάτων ανάβαση της κλίμακος του ναού και την είσοδό του εις αυτόν, το οποίον τάμα αχρημάτοις χερσί δύναται να επιτελεστεί.
Βεβαίως και εξαιρείται, απ’ ολ’ αυτά, η ανώτατη εκκλησιαστική ιεραρχία και εξουσία, η οποία σε κάθε περίπτωση ασθενείας της, σπεύδει ταχέως στους άριστους των αρίστων ιατρούς και χειρουργούς, όχι μόνον της χώρας της, αλλά ολοκλήρου της υφηλίου (βλ. Χριστόδουλος). Ο λόγος της εξαιρέσεως είναι ολοφάνερος: οι αμαρτίες των ανθρώπων αυτών – ήμαρτον Κύριε – είναι τοσούτον πολλές και ειδεχθείς οπού οι άγιοι προστάτες δεν ημπορούν καν να τους αντικρίσουν. Όποιος μάλιστα δεν πιστεύει ότι οι αρχιερείς τυγχάνουν αμαρτωλότατοι, δεν έχει παρά να ρωτήσει αυτούς τους ίδιους. Και τότε θα διαπιστώσει με πόση προθυμία θα του την ομολογήσουν.
Εξ άλλου μπορεί κανείς να αναλογιστεί πόσο γελοία θα φάνταζε η εικόνα του οποιουδήποτε Μητροπολίτη την στιγμή που θα κατέθετε το τάμα του σε κάποιον άγιο, για την σωτηρία του, ευρισκόμενος ανάμεσα στους αθώους πιστούς του ποιμνίου του. Ο ευτραφής αυτός μεγακηφήν εν μέσω των εργατικών και πλουσιοπάροχα διατρεφόντων αυτόν, πτωχών τω πνεύματι δούλων του. Ο Δέσποτας (=αφέντης) εν μέσω των δούλων του! Μη γένοιτο τοιαύτη ύβρις, για όνομα του θεού.

Έτσι λοιπόν από http://www.pare-dose.net/blog/?p=2978
ενημερωνόμαστε, δι’ αρίστης υπευθυνότητος και διασθενικής τάξεως ως εξής:

«Προστάτες» άγιοι

Όταν ξεκίνησα να συνθέσω αυτό το θέμα, ήθελα καταρχάς να καταδείξω το βλακώδες του όλου πράγματος που ονομάζεται «προστασίες αγίων». Στην πορεία της αναζήτησής μου, όμως, διαπίστωσα ότι το θέμα είναι πολύ πιο ιλαρό απ’ ότι νόμιζα, ή για να το θέσω ακόμα καλύτερα, κωμικοτραγικό. Κωμικό αν αναλογιστεί κανείς την «γκάμα» των «προστασιών» που έχουν σκαρφιστεί διαχρονικά οι «νταβαντζήδες» της ανθρώπινης ύπαρξης και σκέψης για να είναι «αγκιστρωμένοι» πάνω σε κάθε έκφανση της ζωής των αφελών πιστών και τραγικό αν αναλογιστεί κανείς, τι είναι σε θέση να πιστέψει ο ανθρώπινος νους. Και φυσικά αυτή η τυφλή πίστη, μετατρέπεται ενίοτε και σε «φράγκα» που καταλήγουν στο «φιλόπτωχο» ταμείο του «προστάτη» αγίου και της Εκκλησίας της «αγάπης».

Διότι αγαπητέ αναγνώστη, δύσκολα θα μπορέσει να αποφύγει το μειδίαμα κάποιος όταν διαβάσει ότι υπάρχει προστάτης άγιος (ή όσιος) των αλκοολικών (προσπαθώ ακόμα να καταλάβω, από τι τον προστατεύει), ή άγιος προστάτης των όρχεων και της κοίλης, ή ακόμα ακόμα και προστάτης άγιος για το…ψαροκόκκαλο που στέκεται στο λαιμό!

Η βιομηχανία αγιοποιήσεων και προστασιών της Εκκλησίας, κάνει τον κατάλογο των προστατών αγίων και οσίων, εξαιρετικά μακρύ (σχεδόν όλοι, έχουν αναλάβει και μια «εργολαβία», ενώ αρκετοί, περισσότερες της μιας! σε άλλες περιπτώσεις δε, μία προστασία την αναλαμβάνουν πολλοί «προστάτες» άγιοι), γεγονός που καθιστά σχεδόν αδύνατη την αναφορά σε όλους αυτούς που μας «φυλάνε» και μας προστατεύουν σε κάθε τομέα της ζωής μας. Οι περισσότεροι «προστάτες» άγιοι οφείλουν την ιδιότητα αυτή -του προστάτου- που τους έχει προσάψει η Εκκλησία, σε κάποια ενασχόληση ή επάγγελμα που άσκησαν κατά την διάρκεια του βίου τους, ή και σε άσχετα γεγονότα που συνδέθηκαν με την «αγιότητά» τους και τα οποία επί τα πλείστα υπερβαίνουν τα όρια της φαιδρότητας και της ακατάσχετης τερατολογίας.

Όσιος Αγάπιος – Προστάτης των δραπετών
Ήταν μοναχός από το Άγιο Όρος, της περιοχής Βατοπεδίου. Ο όσιος ασκήτευε όταν Αγαρηνοί πειρατές τον συνέλαβαν και τον πούλησαν σκλάβο σε έναν πλούσιο συμπατριώτη τους. Ο Όσιος πέρασε πολύ άσχημα στην σκλαβιά του. Ήταν αλυσοδεμένος συνεχώς και ο κύριός του τον χρησιμοποιούσε σε πολύ βαριές δουλειές. Κάποια στιγμή ο Όσιος κατάφερε να δραπετεύσει. Επέστρεψε στο Άγιο Όρος και πήγε να βρει τον Γέροντα που είχε για Πνευματικό. Ο Γέροντας τον μάλωσε που δραπέτευσε και του είπε πως πρέπει να επιστρέψει στον κύριό του. Ο Αγάπιος ξαναγύρισε στον Αγαρηνό, του διηγήθηκε τα πάντα και του ζήτησε συγγνώμη που δραπέτευσε. Ο Αγαρηνός και οι δύο υιοί του θαύμασαν την υπακοή του Αγάπιου και αφού του έδωσαν την ελευθερία του, του ζήτησαν να τους πάρει μαζί του στο Άγιο Όρος ως συνοδεία. Οι Αγαρηνοί βαπτίσθηκαν και μόνασαν μαζί με τον Αγάπιο.
[Όχι τίποτε άλλο, αλλά για να μην νομίσετε ότι μόνο στην τηλεόραση γίνονται αυτά]

Απόστολος Ονήσιμος – Προστάτης των φυλακισμένων
Ο Ονήσιμος ήταν δούλος ενός χριστιανού άρχοντα, του Φιλήμονα. Απέδρασε όμως από αυτόν και πήγε στην Ρώμη. Εκεί συνάντησε τον Απόστολο Παύλο, που τον δίδαξε, τον βάπτισε χριστιανό και τον έστειλε πίσω στον Φιλήμονα όχι σαν δούλο, αλλά ως φίλο και αδελφό.
[Όπως καταλάβετε, μιλάμε για την μετουσίωση του πνεύματος της αγάπης: χριστιανοί=ελεύθεροι, εθνικοί=δούλοι]

Ιερομάρτυρας Πέτρος – Προστάτης των δεσμοφυλάκων
Όταν συνελήφθη ο ιερέας Ανανίας και επειδή ομολόγησε τον Χριστό και γκρέμισε δια της προσευχής τα είδωλα, ο Μάξιμος διέταξε και τον μαστίγωσαν ανελέητα και έκαψαν τις πλευρές του με πυρωμένα σουβλιά. Έπειτα επάνω στα κομμένα μέλη του, έριξαν ξύδι και αλάτι. Μετά από αυτά τον έβαλαν στη φυλακή, όπου δια θαύματος, μέρες ολόκληρες, τρεφόταν από τον Θεό. Το θαύμα αυτό είλκυσε στην πίστη του Χριστού, τον δεσμοφύλακα Πέτρο και άλλους επτά στρατιώτες, τους οποίους, μαζί με τον Ανανία, ο ηγεμόνας έπνιξε στη θάλασσα.
[Μήπως υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα εδώ με τους δύο προηγούμενους «προστάτες»;]

Άγιος Στυλιανός – Για να «στυλώσεις»…
Τιμάται και ως γιατρός ανίατων ασθενειών. Όταν πέθαινε το παιδί ενός ζευγαριού, οι μητέρες ζωγράφιζαν την εικόνα του αγίου να κρατά ένα βρέφος και τον επικαλούνταν. Αμέσως οι μητέρες «στυλώνονταν», συλλάμβαναν και γεννούσαν άλλο παιδί. Αλλά και άρρωστα παιδιά μετά την επίκληση του αγίου γίνονται καλά (στυλώνονται). Ιδιαίτερα προστατεύει τα νόθα παιδιά λόγω σχετικού θαύματος: Κάποτε οι χωριανοί κυνηγούσαν να πάρουν το παιδί που γέννησε παράνομα μία γυναίκα. Ο άγιος έκρυψε το βρέφος μέσα στη μακριά γενειάδα του και έτσι γλίτωσε από τους διώκτες του.
[Που είχε φτάσει η «επιστήμη» κάποτε…]

Άγιος Ευστράτιος – Για καλή στράτα…
Γεννήθηκε στην Ταρσία και στα είκοσι χρόνια του έγινε μοναχός στη μονή των Αυγάρων, στον Όλυμπο. Χάριν του ονόματός του, ο άγιος Ευστράτιος, είναι εκείνος στον οποίο απευθύνονται για να βοηθήσει στη στράτα, δηλαδή στο έγκαιρο και σωστό περπάτημα των μωρών.
[Βρήκε επιτέλους απάντηση η απορία που είχα ανέκαθεν για τη φράση «στράτα, στρατούλα» που λένε στα μωρά]

Βλάσιος ο Ιερομάρτυρας – Για τα ψαροκόκκαλα…
Ήταν Επίσκοπος Σεβαστείας τον 4ο αιώνα. Ο άγιος Βλάσιος θεωρείται θεραπευτής των ασθενειών που σχετίζονται με το λαιμό εξ αιτίας του τρόπου που θανατώθηκε αλλά και επειδή, σύμφωνα με την παράδοση, είχε σώσει ένα παιδί που κόντευε να πνιγεί από ψαροκόκαλο που είχε σφηνωθεί στο λαρύγγι του. Ο άγιος έκανε το σημείο του σταυρού πάνω στον λαιμό του παιδιού και αμέσως το κόκκαλο βγήκε, γι’ αυτό και στην ημέρα της εορτής του, όσοι έχουν πρόβλημα στον λάρυγγα σταυρώνονται με δυο κεριά σε σχήμα «Χ».
[Τώρα ξέρετε τι να κάνετε, αν σας καθίσει κανένα ψαροκόκκαλο στο λαιμό]

Άγιος Ακίνδυνος – Για κάθε κίνδυνο…
Έζησε στην Περσία επί εποχής Μεγάλου Κωνσταντίνου, όπου μαζί με τον Πηγάσιο και τον Ανεμπόδιστο δίδασκαν τον Χριστιανισμό στους Πέρσες. Συνελήφθησαν από τον ηγεμόνα Σαβώριο, τους έριξαν στην θάλασσα μέσα σε ένα σάκο από όπου βγήκαν σώοι και το γεγονός προκάλεσε τον προσηλυτισμό του συγκλητικού Ελπιδοφόρου και άλλων. Τελικά τους έκαψαν σε καμίνι, μαζί με άλλους πιστούς και η μνήμη των τεσσάρων, μαζί με του Αφθόνιο οποίος επίσης προσηλυτίσθηκε, γιορτάζεται την ίδια ημέρα (2 Νοεμβρίου). Ο άγιος Ακίνδυνος πιστεύεται ότι προφυλάσσει τα παιδιά από κινδύνους.
[Άσχετο, αλλά το όνομα «Ακίνδυνος», μου έφερε αυθόρμητα στο μυαλό τον γνωστό τηλεοπτικό «Ακάλυπτο»]

Άγιος Μάμας – Προστάτης των υιοθετημένων παιδιών και…γονέων
Οι χριστιανοί γονείς του πέθαναν στη φυλακή. Αυτός είχε την τύχη και υιοθετήθηκε από μια πλούσια χριστιανή. Επειδή ο άγιος τη φώναζε συνέχεια «μάμα – μάμα», τον ονόμασε Μάμα. Θεωρείται προστάτης των υιοθετημένων παιδιών αλλά και των θετών γονέων. Είναι προστάτης επίσης των Βυζαντινών Απελατών, των φρουρών των συνόρων, των παλικαριών, των κλεφτών και των γενναίων, ενώ θεωρείται και προστάτης των τσοπάνηδων και των κοπαδιών.
[Ε ρε τι άλλο θα ακούσουμε…]

Άγιος Αρτέμιος – Προστάτης της Αστυνομίας, της κοίλης και των…όρχεων
Οι περισσότεροι ίσως γνωρίζουν τον Άγιο Αρτέμιο, λόγω του ότι είναι ο «προστάτης» της Ελληνικής Αστυνομίας. Ελάχιστοι όμως γνωρίζουν ότι είναι «προστάτης» της κοίλης και (κρατηθείτε!) των…όρχεων! Ο Αρτέμιος είχε ειδικότητα στη θαυματουργή θεραπεία νόσων που αφορούσαν τα «δίδυμα»!
Διαβάζουμε χαρακτηριστικά στον Συναξαριστή του Άγιου Νικόδημου του Αγιορείτου:
«Άξιον δε είναι να προσθέσωμεν εδώ και μερικών θαυ­μάτων τού αγίου διήγησιν άνθρωπος τις έχων τα δίδυμά του πολλά εξογκωμένα από το σπάσημον, έπηγεν εις τόν ναόν του αγίου Αρτεμίου κλαίων και ζητών την ιατρείαν. Εκείτετο λοιπόν ο ασθενής εις το μέσον του ναού επάνω είς στρώμα, και ολίγον υπνώσας, βλέπει τόν άγιον Άρτέμιον εις τόν ύπνον του λέγοντα αύτο, δείξον μου το πάθος σου, ό δε έδει­ξε τόν τόπον, όπου είχε τό πάθος. Τότε ό άγιος κύφας (έσκυψε) και πιάσας επιτήδεια μέ τάς δύο του χείρας τό σπάσιμον τών διδύμων του, έσφιγξεν αυτά όσον έδύνατο, ό δέ ασθενής πονήσας μεγάλως και φωνάξας τό, ούαί μοι, έξύπνησε και εύρε τόν ε­αυτόν του υγιή δοξάζων τόν θεόν και τόν άγιον».
[Τώρα θα φταίνε οι διάφοροι κακεντρεχείς αν κάνουν συνειρμούς όπως…«αστυνομία»…«αρχίδια»;…]

Άγιος Θεόδωρος ο Συκεώτης – Προστάτης των εξώγαμων παιδιών και των ανύπανδρων μητέρων
Καρπός αμαρτωλής σχέσης ενός βασιλικού ταχυδρόμου και μιας νεαρής κοπέλας, της Μαρίας. Ο πατέρας του εγκατέλειψε την μητέρα του και ο Θεόδωρος μεγάλωσε σαν νόθο. Ευτυχώς η μητέρα του συνήλθε, συνειδητοποίησε την αμαρτία της, ανέλαβε την υποχρέωσή της και αφιερώθηκε αποκλειστικά στη σωστή ανατροφή του μικρού Θεοδώρου. Αξιώθηκε να δει τον υιό της μεγάλο πνευματικό άνδρα, στην υπηρεσία της Εκκλησίας.
[Φανταστείτε να μην έμπαινε στην «υπηρεσία» της Εκκλησίας, τι θα έγραφαν τώρα γι’ αυτόν και τη μάνα του…]

Άγιος Χριστόφορος – Προστάτης των ταξιδιωτών, των οδηγών και της «ταρίφας»
Ο άγιος παρουσιάζεται να μεταφέρει στους ώμους του παιδιά όπου τους περνά έναν χείμαρρο. Γι’ αυτό προστατεύει τους αυτοκινητιστές (ταξί κ.λπ.) αλλά και κάθε είδους ταξιδευτές, επιβάτες και μη. Και οι μεταφορείς επικαλούνται συχνά την προστασία του. Λέγεται πως ο άγιος (που ήταν άσχημος και σωματώδης) κάποτε ρώτησε έναν ερημίτη, πώς να αγιάσει! Αυτός του είπε να κάνει νηστεία και προσευχή. «Εγώ δεν ξέρω από προσευχές και να νηστέψω μου είναι δύσκολο», απάντησε ο Χριστόφορος. «Τότε διάθεσε την δύναμή σου στον Χριστό και σε όποιον τη χρειάζεται», του απάντησε ο σοφός ερημίτης. Ο Χριστόφορος διάλεξε ένα ορμητικό ποτάμι, εγκαταστάθηκε στην όχθη του και όποιος διαβάτης ήθελε να περάσει το ποτάμι, τον έπαιρνε στον ώμο του και τον περνούσε απέναντι. Κάποτε εμφανίστηκε στην όχθη του αγριεμένου ποταμού ένα μοναχικό παιδί. Ο μετέπειτα άγιος προσφέρθηκε να το περάσει απέναντι. Το ανέβασε στον ώμο του, όμως με έκπληξη διαπίστωσε ότι το παιδί ήταν πολύ βαρύ. «Όλο τον κόσμο να κουβαλούσα δεν θα ήταν τόσο βαρύς», είπε ο άγιος. «Δεν κουβαλάς μόνο όλον τον κόσμο, αλλά και τον Πλάστη του!», απάντησε το παιδί, που δεν ήταν άλλο από τον ίδιο τον Κύριο. Ο άγιος μπορεί να θεωρηθεί και προστάτης των «άσχημων», γι’ αυτό και παρουσιάζεται πολλές φορές σκυλόμορφος.
[Ο «προστάτης» πάντως φαίνεται να μεροληπτεί ανάμεσα σε ταξιτζήδες και επιβάτες…]

Όσιος Άμμωνας – Προστάτης των «ελευθέρων ηθών» γυναικών
Ο Όσιος Άμμωνας έζησε και έδρασε την εποχή του Μεγάλου Αντωνίου. Λέγεται ότι έφθασε σε τέτοια ύψη αγιότητας και απάθειας, που όχι μόνο δεν απαντούσε στους υβριστές τους, αλλά προσευχόταν γι’ αυτούς. Τους ευλογούσε και πολλές φορές τους βοηθούσε κιόλας. Οι υβριστές και οι συκοφάντες του ήταν πολλοί, γιατί ο Άμμωνας είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του να βοηθά τις παραστρατημένες γυναίκες, τις αμαρτωλές και τις πόρνες να επανέρχονται στο σωστό δρόμο.
[Καλά, καλά… Ξέρω τι σκέφτεστε τώρα. Ε εντάξει… Να μην ανταμειφθεί κι αυτός για τον κόπο του…κάπως;]

Οσία Ξένη της Πετρουπόλεως – Προστάτιδα των αλκοολικών
Βοηθάει τους αλκοολικούς, ενώ είναι και προστάτις κατά των συζυγικών ερίδων που προκαλεί το αλκοόλ.
[Πως ακριβώς τους βοηθάει ρε παιδιά; Επιμένω στην ερώτηση!]

Μεγαλομάρτυρας Τρύφων – Ο προστάτης των αμπελιών
Προστατεύει αγροκτήματα, κήπους, αμπέλια, θεραπεύει νόσους και αποδιώκει δαιμόνια. Έχει διασωθεί ξορκισμός στο όνομά του αγίου, όπου στρέφεται κατά των εντόμων που καταστρέφουν τα αμπέλια, τους κήπους, τα μποστάνια και γενικότερα τα χωράφια. Σε αυτόν τον ξορκισμό, φέρεται ο άγιος να διατάζει τα έντομα να πάνε σε τόπο άνυδρο και ακαλλιέργητο, γιατί διαφορετικά, με την επίκληση του Θεού, θα στείλει στρουθιά (σπουργίτια) να τα αφανίσουν. Την ημέρα της εορτής του, κανείς αμπελουργός δεν πάει στο αμπέλι του, ούτε κάνει αγροτικές δουλειές, γιατί πιστεύεται ότι μεγάλο κακό θα βρει αυτόν, τα αμπέλια του και τα παιδιά του.
[Γι’ αυτό σας λέω… Μην ξοδεύεστε σε εντομοκτόνα. Αφού έχουμε τον άγιο…]

Όσιος Σεραφείμ, ο εν Λειβαδεία – Ο «οικολόγος» προστάτης
Προστάτης των κήπων, των αγρών, των σπαρτών, των σταφιδαμπέλων και εν γένει των δένδρων και των φυτών.
[Αυτόν πως και δεν τον βάλαν σε κανένα ψηφοδέλτιο οι «Οικολόγοι-Πράσινοι»;]

Αγία Βαρβάρα – Η προστάτιδα του Πυροβολικού
Η αγία Βαρβάρα ήταν το μοναδικό παιδί του πλούσιου Έλληνα εθνικού Διόσκουρου, Σατράπη της Νικομήδειας και γεννήθηκε στην Ηλιούπολη της Συρίας το 218 μ.Χ. Μέσω του Ωριγένη και του Βαλεντινιανού ασπάστηκε το Χριστιανισμό σε νεαρή ηλικία. Το γεγονός αυτό προκάλεσε την οργή του πατέρα της, ο οποίος μετήλθε κάθε διαθέσιμου μέσου, συμπεριλαμβανομένων και των βασανισμών, για να τη μεταπείσει. Βρισκόμενος μπροστά στην υπερήφανη και άτσαλη στάση της, την παράδωσε στο διοικητή της Επαρχίας, Μαρκιανό, για να την τιμωρήσει. Ο τελευταίος την υπέβαλλε σε βασανιστήρια και μαρτύρια, γι’ αυτό το λόγο και ονομάστηκε Μεγαλομάρτυρας. Τελικά, την αποκεφάλισε ο ίδιος της ο πατέρας (235 μ.Χ) «ταις πατρικαίς χειρσίν τω πατρικώ ξίφει τελειώσιν δέχεται», όπως λέει ο βιογράφος Συμεών. Κατά την παράδοση, ενώ απομακρυνόταν από τη σφαγμένη κόρη του, η Θεία Δίκη, με τη μορφή κεραυνού, κατέκαψε το δήμιο-πατέρα. Τον τιμωρό αυτό κεραυνό συμβολίζουν τα πυρά του Πυροβολικού. Η Αγία Βαρβάρα καθιερώθηκε ως προστάτιδα του Πυροβολικού το 1829 και στις 4 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους γιορτάστηκε το γεγονός στο νεοσύστατο στρατόπεδο του Πυροβολικού, οπότε και προσφέρθηκαν στους επισκέπτες οι από τότε πατροπαράδοτοι λουκουμάδες με κονιάκ.
[ ]

Προστάτες άγιοι με «ειδικές» ικανότητες και «προστασίες»
Φανούριος μεγαλομάρτυς: Βοηθάει για την εύρεση απολεσθέντων αντικειμένων.
Θεόδωρος μεγαλομάρτυς, ο Τήρων: Προστάτης κατά των εκζεμάτων, βοηθάει για την ανεύρεση απολεσθέντων προσώπων.
Σώζων μάρτυς: Διασώζει από δεινών και συμφορών.
Όσιοι Ανδρόνικος και Αθανασία: Προστάτες της συζυγικής εγκράτειας.
Παύλος οσιομάρτυς, ο εκ Καλαβρύτων: Προστάτης ενοικιαστών.
Οσία Δωροθέα: Προστάτιδα της μη…παραμόρφωσης του προσώπου.
Μαρκιανός όσιος, ο πρεσβύτερος: Προστάτης πασχόντων και πτωχών, βοηθάει κατά την ανοικοδόμηση ναών.
Ιωάννης όσιος, ο Δαμασκηνός: Προστάτης κρατικών αξιωματούχων και πολιτικών.
Ελευθέριος ιερομάρτυς: Ελευθερώνει τις εγκύους και τους φυλακισμένους και προστατεύει από άγρια θηρία.
[Ουδέν σχόλιον…]

Άγιοι «πολυπροστάτες»
Άγιος Νικόλαος: Κάποτε ο άγιος αναχώρησε με ένα αιγυπτιακό καράβι για να επισκεφτεί τα Ιεροσόλυμα και τον Πανάγιο Τάφο. Στη μέση του ταξιδιού ξέσπασε φουρτούνα και το καράβι ήταν έτοιμο να βουλιάξει. Ο άγιος τότε προσευχήθηκε στον Κύριο και ο άνεμος σταμάτησε, ενώ ένας ναύτης που έπεσε από το κατάρτι και σκοτώθηκε αναστήθηκε μετά από τις προσευχές του αγίου. Επιστρέφοντας από τα Ιεροσόλυμα, ο κόσμος του επιφύλαξε θερμή υποδοχή και μετά από θεϊκό όραμα έγινε Μητροπολίτης των Μύρων. Είναι ο προστάτης άγιος των θαλασσινών, των αρτοποιών, των ταξιδιωτών, των παιδιών, των θυμάτων δικαστικών πλανών και των ενεχυροδανειστών και εμπόρων.

Απόστολος Ιωάννης, ο Θεολόγος: Προστάτης κατά των παθήσεων της γλώσσας και της καρδιάς, προστάτης κατά της βραδυγλωσσίας και της τραυλότητας, των οιδημάτων, των αϋπνιών, των εγκαυμάτων, του χαλαζιού, προστάτης της καλλιέργειας τριανταφυλλιών.

Ιερομάρτυρας Χαράλαμπος: Προστάτης κατά των στομαχικών και δυσεντερικών ενοχλήσεων, λοιμωδών νόσων, κατά των λυπηρών σκέψεων και διαλογισμών, πανούκλας, προστάτης κοπαδιών και βοσκών, δένδρων και προστάτης των μαρμαράδων.
[Ε, αυτοί τουλάχιστον κυκλοφορούν σε…οικονομική συσκευασία για πολλές χρήσεις]

Προστάτες άγιοι «διά πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν»
Ακολουθεί ένας κατάλογος, με ονόματα αγίων που θεωρούνται προστάτες–θεραπευτές. Τι να τι κάνεις την επιστήμη, όταν η Εκκλησία διαθέτει ένα τέτοιο «βαρύ πυροβολικό»; (αφήστε που καλύπτει όλα τα «ταμεία»)…

1. Ανίατες ασθένειες: Άγιοι Ανάργυροι, Οσία Ειρήνη Χρυσοβαλάντου, Άγιος Εφραίμ, Όσιος Ιωάννης ο Ρώσος, Άγιος Νεκτάριος, Άγιος Παντελεήμων, Όσιος Σαμψών.
2. Αρθριτικά – Ρευματισμοί: Αγία Βαρβάρα, Άγιος Γεώργιος, Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, Άγιοι Ανάργυροι, Κοσμάς και Δαμιανός.
3. Γονιμότητα: Αγία Άννα, Αγία Δόμνα, Οσία Ειρήνη Χρυσοβαλάντου, Άγιος Ευθύμιος, Αγία Μαρίνα, Άγιος Νεκτάριος, Όσιος Ρωμανός.
4. Γυναικολογικά προβλήματα: Οσία Ειρήνη Χρυσοβαλάντου, Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, Αγία Λουκία, Αγία Μαρίνα, Αγία Βερονίκη η αιμορροούσα.
5. Δερματικά: Αγία Βαρβάρα, Αγία Θέκλα, Αγία Μαύρα, Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ, Άγιος Σπυρίδων, Άγιος Συμεών, Άγιος Τιμόθεος.
6. Δηλητηριάσεις: Αγία Αναστασία, Άγιος Δονάτος ο Επίσκοπος.
7. Εγκυμοσύνη: Αγία Μαρίνα, Αγία Βαρβάρα, Άγιοι Σαράντα, Όσιος Στυλιανός, Άγιος Συμεών, Άγιος Τρύφων.
8. Εγχειρήσεις – Ακρωτηριασμός: Άγιος Γεώργιος, Άγιος Δημήτριος, Αγία Λουκία, Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος.
9. Ενίσχυση – Προστασία: Άγιος Βασίλειος, Άγιος Ιωάννης ο Νηστευτής, Άγιοι Κωνσταντίνος και Ελένη, Οσία Μαρκέλλα, Οσία Ματρώνα, Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ, Μύρων ο Θαυματουργός.
10. Επιδημίες: Όσιος Αλέξιος, Άγιος Βησσαρίων (πανούκλα), Άγιος Δημήτριος, Άγιος Ρηγίνος (ελονοσία), Άγιος Σπυρίδων (χολέρα), Άγιος Χαράλαμπος (πανούκλα).
11. Επιληψία: Άγιος Ελευθέριος, Αγία Μαρίνα, Άγιος Ρηγίνος.
12. Καρδιολογικά: Άγιος Ελευθέριος, Άγιος Ιγνάτιος.
13. Καρκίνος: Αγία Αγάθη (μαστός), Άγιοι Ανάργυροι, Άγιος Εφραίμ, Άγιος Πατάπιος, Άγιοι Ραφαήλ (Νικόλαος και Ειρήνη), Άγιος Σάββας, Άγιος Παρθένιος.
14. Κήλη: Άγιος Αρτέμιος
15. Λοιμώδη νοσήματα: Αγία Βαρβάρα (ευλογιά), Άγιος Βησσαρίων (πανούκλα), Όσιος Δαβίδ, Άγιος Δονάτος ο Επίσκοπος, Προφήτης Ελισαίος (λύσσα), Όσιος Ζωτικός (λέπρα), Προφήτης Ηλίας (λέπρα), Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος (ελονοσία), Άγιος Ρηγίνος (ελονοσία), Άγιος Σπυρίδων (χολέρα).
16. Οφθαλμολογικά: Άγιος Ανανίας, Άγιος Αρτέμιος, Αγία Λουκία, Αγία Παρασκευή, Άγιος Παντελεήμων, Άγιος Σπυρίδων, Αγία Φωτεινή, Άγιος Άνθιμος ο νέος, Άγιος Φιλήμωνας ο μουσικός.
17. Παιδιατρικά: Άγιος Αιμιλιανός (προβλήματα ομιλίας), Άγιος Ακίνδυνος (γενικοί κίνδυνοι), Προφήτης Άμως (ασθενικά παιδιά), Άγιος Γεώργιος, Όσιος Ευστράτιος, Άγιος Θεόδωρος ο στρατηλάτης, Άγιος Κήρυκος (κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις), Αγία Μαρίνα (για ασθενικά παιδιά, και εξανθήματα), Άγιοι Ραφαήλ (Νικόλαος και Ειρήνη) (σοβαρές νόσοι).
18. Προστασία σε ταξίδια: Όσιος Ευστράτιος (οδοιπόρους), Άγιος Νικόλαος (ναυτικούς), Άγιος Χριστόφορος (οδηγούς).
19. Στοματικές παθήσεις: Άγιος Αντίπας.
20. Σωματικές αναπηρίες: Άγιος Εφραίμ, Όσιος Ιωάννης ο Ρώσος, Άγιος Παντελεήμων, Άγιος Σπυρίδων, Άγιος Χριστόφορος.
21. Τοκετός: Αγία Δόμνα, Άγιος Ελευθέριος, Άγιος Τρύφων, Άγιος Φανούριος.
22. Ψυχοπαθολογικά: Άγιος Αντώνιος, Άγιος Αθανάσιος, Άγιος Αρτέμιος, Άγιος Γεράσιμος, Αγία Θέκλα, Όσιος Θεόδουλος ο σαλός, Ευαγγελιστής Ιωάννης, Ευαγγελιστής Λουκάς, Άγιοι Κυπριανός και Ιουστίνα, Όσιος Αναστάσιος ο Ναυπλιώτης.
23. Ωτορινολαρυγγολογικά: Άγιος Βλάσσιος (λαιμό), Άγιος Ιάκωβος (κώφωση), Άγιοι Ανάργυροι Κύρος και Ιωάννης (λαιμό), Άγιος Σπυρίδων (αυτιά), Άγιος Αββακούμ (αυτιά), Ζαχαρίας (κωφαλαλία).

[Προστάτης κατά της βλακείας δεν υπάρχει; Σιγά μην κάνει τέτοιο σφάλμα η Εκκλησία!]

Για κάποια θαυματουργά φάρμακα του νοσοκομείου «Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ», θα ενημερωθούμε από
http://lykawn.blogspot.com/2009/09/blog-post_05.html

Βυζαντινή συνταγή για τη θεραπεία των κωλικών:
«Πάρε ένα κομμάτι από έντερο χοίρου, ανακάτεψε το με άγιο μύρο, περιτύλιξε το με δέρμα λύκου ή (αν δεν βρεις) σκύλου, κάμε το φυλαχτό και ας το φορεί ο άρρωστος αμέσως μετά την πανσέληνο. Το αποτέλεσμα θα είναι καταπληκτικό!!!»

Για πάθηση του δεξιού ματιού:
«Πάρε το δεξί μάτι βατράχου, περιτύλιξε το σε μεταξωτό πανί, κάμε το φυλαχτό και ας το φορεί ο άρρωστος. Αν όμως είναι άρρωστο το αριστερό μάτι, τότε πάρε το αριστερό μάτι του βατράχου!».

Για τη θεραπεία της φαλάκρας:
«Συχνή επάλειψη με κόπρανα χήνας».

Μια αγγλική συνταγή για τον ίκτερο:
«Να φάει ο άρρωστος εννιά (9) ψείρες με ψωμί και βούτυρο».

Συνταγή του 18ου αιώνα για τη χολολιθίαση:
«Διάλυσε κόπρανα προβάτου σε φρέσκο γάλα και πότιζε τον άρρωστο»

Πηγή: Αντιγνώση, Λ.Ζωγράφου, σελ. 294, Εκδ. 18η, Αλεξάνδρεια
που παραπέμπει στο βιβλίο του καρδιολόγου-υφηγητή Γιάννη Π. Γεωργίου, Ιστορία της Ιατρικής, εκδ. Παπαζήση, 1978

Δηοσιεύθηκε ΕΔΩ

Δημοσιεύθηκε ΕΔΩ

ΜΙΑ ΑΝΑΡΧΙΖΟΥΣΑ ΨΥΧΗ…


Παρακάτω, καταγράφω αποσπάσματα από το βιβλίο του Όσκαρ Ουάϊλντ «Η Ψυχή του Ανθρώπου στον Σοσιαλισμό» εκδόσεις «Ελεύθερος Τύπος».
Πρόκειται για ένα πόνημα που πρωτοδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Pall Mall Gazette το 1891, με πρώτη επίσημη έκδοση ως βιβλίο το 1904, και αγγίζει έναν Ανεπιτήδευτο, Ουτοπικό Αναρχισμό. Άλλωστε ο Όσκαρ Ουάϊλντ δεν ήταν θεωρητικός του Αναρχισμού (ούτε κάποιου άλλου -ισμού) αλλά καλλιτέχνης.
Όπως πάντως είχε γράψει και ο Βασίλης Ραφαηλίδης στο βιβλίο του «Η Μεγάλη Περιπέτεια Του Μαρξισμού»: «Οι καλλιτέχνες είναι φύσει αναρχικοί. Η όποια εξουσία ασκούν με το ταλέντο τους είναι μια φυσική εξουσία και συνεπώς αυτονοήτως σεβαστή».
Νομίζω πως το όραμα του Όσκαρ Ουάϊλντ συνοψίζεται σε μια φράση και η φράση αυτή είναι η εξής : «…Η πρόοδος είναι η πραγμάτωση των Ουτοπιών…»

ΓΙΑ ΤΗ ΦΤΩΧΕΙΑ

…Το να συστήνουμε στους φτωχούς λιτότητα είναι τόσο χονδροειδώς γελοίο όσο και υβριστικό…

Επιχειρούν να λύσουν το πρόβλημα της φτώχειας λόγου χάρη, φροντίζοντας να διατηρήσουν ζωντανούς τους φτωχούς ή στην περίπτωση μιας πολύ προηγμένης σχολής, φροντίζοντας να ψυχαγωγούν τους φτωχούς.
Κάτι τέτοιο όμως, δεν αποτελεί λύση: είναι μια επιδείνωση του προβλήματος. Ο ορθός στόχος είναι να επιχειρήσουν να ανοικοδομήσουν την κοινωνία σε τέτοια βάση ώστε η φτώχεια να είναι πιά κάτι αδύνατο. Και οι αρετές του αλτρουισμού έχουν πραγματικά εμποδίσει την πραγμάτωση αυτού του στόχου.

…μια τέτοια φιλανθρωπία ταπεινώνει και εξαχρειώνει τους ανθρώπους. Έχουν σαφώς δίκιο. Η φιλανθρωπία δημιουργεί πληθώρα αμαρτιών…

Μας λένε συχνά πως οι φτωχοί νιώθουν ευγνωμοσύνη για τη φιλανθρωπία. Αναμφίβολα, μερικοί νιώθουν, αλλά οι καλύτεροι μεταξύ των φτωχών δεν αισθάνονται ποτέ ευγνωμοσύνη. Είναι αγνώμονες, δυσαρεστημένοι, ανυπάκουοι και ανυπότακτοι.

Γιατί θα πρέπει να νιώθουν ευγνωμοσύνη για τα ψίχουλα που πέφτουν από το τραπέζι του πλούσιου; Κανονικά θα έπρεπε να κάθονται σε αυτό το τραπέζι, κι ευτυχώς αρχίζουν τώρα να το καταλαβαίνουν.

Κάθε συμπόνια είναι καλή, αλλά η συμπόνια για τα ανθρώπινα δεινά είναι η λιγότερο καλή από όλες. Έχει μολυνθεί από τον ατομικιστικό εγωισμό. Έχει την τάση να γίνεται νοσηρή. Κρύβει μέσα της κάποιο στοιχείο τρόμου για τη δική μας ασφάλεια.

Θα πρέπει, όμως να υπενθυμίσουμε ότι, ενώ η συμπόνια για τη χαρά αυξάνει τη χαρά σε όλο τον κόσμο, η συμπόνια για τον πόνο δεν μειώνει καθόλου τον πόνο. Μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο ώστε να υπομένει το κακό, αλλά το κακό παραμένει. Η συμπόνια για ένα φυματικό δε θεραπεύει τη φυματίωση, τη θεραπεύει η Επιστήμη. Κι όταν ο Σοσιαλισμός θα λύσει το πρόβλημα της φτώχειας και η Επιστήμη το πρόβλημα της ασθένειας, οι αισθηματίες θα εξαφανιστούν και η συμπόνια του ανθρώπου θα είναι μεγάλη, υγιής και αυθόρμητη. Ο άνθρωπος θα αντλεί χαρά συμμεριζόμενος την ευτυχισμένη ζωή των άλλων.

Υπάρχει μόνο μια κοινωνική τάξη που σκέφτεται το χρήμα περισσότερο από ό,τι οι πλούσιοι κι αυτή είναι η τάξη των φτωχών.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ

Η ιδιοκτησία δεν έχει απλώς υποχρεώσεις. Έχει τόσο πολλές υποχρεώσεις που η κατοχή της, σε οποιαδήποτε σημαντικό βαθμό, καταντάει μεγάλος μπελάς. Προϋποθέτει να γίνεται κανείς στόχος ατελεύτητων αξιώσεων, να προσηλώνεται στην φροντίδα των επιχειρήσεων, να αντιμετωπίζει συνεχείς ενοχλήσεις.

…Οι υποχρεώσεις (της ιδιοκτησίας) την καθιστούν ανυπόφορη. Για το καλό των πλουσίων θα πρέπει να απαλλαγούμε από αυτήν…

Γιατί η αναγνώριση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας αποδείχτηκε πραγματικά επιζήμια για τον Ατομικισμό και συσκότισε το όλο θέμα, συγχέοντας τον άνθρωπο με αυτά που κατέχει. Οδήγησε τον Ατομικισμό σε εντελώς λαθεμένο δρόμο. Καθόρισε το κέρδος σα βασικό του στόχο και όχι την ανθρώπινη ανάπτυξη. Έτσι που ο άνθρωπος κατέληξε να θεωρεί σημαντικό το να έχει και δεν ξέρει πως το σημαντικό είναι το να είναι. Η πραγματική τελειότητα του ανθρώπου βρίσκεται όχι στο τι έχει αλλά στο τι είναι.

Πράγματι η προσωπικότητα του ανθρώπου έχει τόσο πολύ απορροφηθεί από την περιουσία του, ώστε το αγγλικό δίκαιο να αντιμετωπίζει με πολύ μεγαλύτερη αυστηρότητα τα αδικήματα που στρέφονται ενάντια στην ιδιοκτησία ενός ανθρώπου από ό,τι τα αδικήματα που στρέφονται ενάντια στην προσωπικότητα του και η ιδιοκτησία εξακολουθεί να αποτελεί τεκμήριο της πλήρους ενηλικίωσης, αυτή που κατοχυρώνει τα δικαιώματα του πολίτη.

Με την κατάργηση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας, λοιπόν, θα θεμελιωθεί ο αυθεντικός, ο ωραίος, ο υγιής Ατομικισμός. Κανένας δεν θα σπαταλάει τη ζωή του συσσωρεύοντας πράγματα και τα σύμβολα των πραγμάτων. Θα ζεί. Το να ζεί κανείς κατάληξε να είναι το πιο σπάνιο πράγμα στον κόσμο. Οι περισσότεροι άνθρωποι απλώς υπάρχουν. Αυτό είναι όλο.

ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ / ΕΞΟΥΣΙΑ

Οπουδήποτε υπάρχει ένας άνθρωπος που ασκεί εξουσία, υπάρχει κι ένας άνθρωπος που αντιστέκεται στην εξουσία.

Ο Σοσιαλισμός, ο Κομμουνισμός, ή όπως αλλιώς κι αν τον ονομάσει κανείς, μετατρέποντας την ιδιωτική ιδιοκτησία σε δημόσιο πλούτο και αντικαθιστώντας τον ανταγωνισμό με τη συνεργασία, θα επαναφέρει την κοινωνία στη σωστή της κατάσταση ενός απόλυτα υγιή οργανισμού και θα εξασφαλίσει την υλική ευημερία κάθε μέλους της κοινότητας. Στην ουσία θα αποδώσει στη Ζωή τη σωστή της βάση και το κατάλληλο περιβάλλον για να αναπτυχθεί. Αλλά για την πλήρη ανάπτυξη της Ζωής, ως τον ανώτερο βαθμό τελειότητάς της, χρειάζεται κάτι περισσότερο. Αυτό που χρειάζεται είναι ο Ατομικισμός. Αν ο Σοσιαλισμός είναι Εξουσιαστικός, αν υπάρχουν Κυβερνήσεις οπλισμένες με οικονομική δύναμη όπως είναι τώρα με πολιτική δύναμη, αν με λίγα λόγια, πρόκειται να ζήσουμε σε Βιομηχανικές Τυραννίες, τότε η τελευταία κατάσταση του ανθρώπου θα είναι χειρότερη από την πρώτη.

… Είναι φανερό λοιπόν ότι δεν εννοούμε να θεμελιωθεί ένας Εξουσιαστικός Σοσιαλισμός. Γιατί ενώ στο τωρινό σύστημα πολλοί άνθρωποι μπορούν να ζήσουν απολαμβάνοντας ένα ποσοστό ελευθερίας, δυνατότητας έκφρασης και ευτυχίας, σε ένα σύστημα Βιομηχανικών Στρατώνων ή σε ένα σύστημα Οικονομικής Τυραννίας, κανένας, κανένας απολύτως, δε θα μπορεί να απολαμβάνει έστω και μια τέτοια ελευθερία…

Η ανυπακοή, για όποιον έχει διαβάσει ιστορία, είναι η πρωταρχική αρετή του ανθρώπου. Γιατί με την ανυπακοή πραγματοποιήθηκε η πρόοδος, με την Ανυπακοή και την Εξέγερση.

Όταν ενδίδει στις αξιώσεις της υπακοής και της συμμόρφωσης, κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να είναι ελεύθερος.

Όλοι οι τρόποι διακυβέρνησης είναι επιβλαβείς.

Η εξουσία, κάθε είδους εξουσία, είναι φοβερά εξαχρειωτική. Εξαχρειώνει όσους την ασκούν όπως εξαχρειώνει κι όσους υφίστανται την άσκησή της.

Τώρα τίθεται ένα άλλο ερώτημα. Εφόσον το Κράτος δεν πρόκειται να κυβερνά, τότε τι πρόκειται να κάνει; Το Κράτος θα είναι μια εθελοντική ένωση που θα οργανώνει την εργασία και θα είναι ο παραγωγός και διανομέας των αναγκαίων αγαθών. Το Κράτος θα φτιάχνει αυτά που είναι χρήσιμα. Το άτομο θα φτιάχνει αυτά που είναι όμορφα.

ΕΡΓΑΣΙΑ / ΜΗΧΑΝΕΣ

Ο άνθρωπος θα καταλήξει να σκοτώσει τον ίδιο του τον εαυτό δουλεύοντας ολοένα περισσότερο για να εξασφαλίσει την περιουσία του.

Είναι πνευματικά και ηθικά προσβλητικό για τον άνθρωπο να κάνει οτιδήποτε δεν μπορεί να του προσφέρει ευχαρίστηση και πολλά είδη εργασίας είναι δραστηριότητες που δεν προσφέρουν καμία απολύτως ευχαρίστηση κι έτσι θα έπρεπε να θεωρούνται.

Ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος για κάτι καλύτερο από το να σκουπίζει βρωμιές. Όλες οι δουλειές αυτού του είδους θα πρέπει να γίνονται από μηχανές.

Μόλις ο άνθρωπος ανακάλυψε τη μηχανή για να κάνει τη δική του δουλειά άρχισε να πεινάει. Πράγμα, φυσικά, που είναι αποτέλεσμα του συστήματος ιδιοκτησίας και του συστήματος ανταγωνισμού στο οποίο ζούμε.

Αν αυτή η μηχανή ήταν ιδιοκτησία όλων, τότε όλοι θα μπορούσαν να επωφεληθούν. Θα αποτελούσε τεράστιο πλεονέκτημα για ολόκληρη την κοινότητα. Όλη η πνευματική εργασία, όλη η μονότονη, ανιαρή εργασία, όλη η εργασία που ασχολείται με δυσάρεστα πράγματα και προϋποθέτει δυσάρεστες συνθήκες θα πρέπει να γίνεται από τις μηχανές.

Σήμερα η μηχανή ανταγωνίζεται τον άνθρωπο. Στις κατάλληλες συνθήκες, η μηχανή θα υπηρετεί τον άνθρωπο.

Η πνευματική γαλήνη του ελεύθερου χρόνου, αυτή κι όχι η εργασία είναι ο σκοπός του ανθρώπου.

Κάθε άνθρωπος πρέπει να είναι εντελώς ελεύθερος να διαλέγει την εργασία του. Δεν πρέπει να ασκείται πάνω του κανενός είδους καταναγκασμός. Γιατί, αν ασκείται, η εργασία του δεν θα είναι καλή ούτε για αυτόν, ούτε καθαυτή, ούτε και για τους άλλους. Και με τη λέξη εργασία εννοώ απλά κάθε είδους δραστηριότητα.

Δεν πιστεύω ότι οποιοσδήποτε Σοσιαλιστής σήμερα μπορεί στα σοβαρά να προτείνει πώς θα πρέπει να υπάρχει ένας ελεγκτής, που θα επισκέπτεται κάθε πρωί όλα τα σπίτια, για να διαπιστώνει αν κάθε πολίτης ξυπνά και εργάζεται χειρωνακτικά για οκτώ ώρες.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ / ΚΟΙΝΩΝΙΑ / ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ

Αυτά που πραγματικά έχει ένας άνθρωπος είναι αυτά που έχει μέσα του. Ό,τι είναι έξω από τον εαυτό του θα πρέπει να είναι κάτι το εντελώς ασήμαντο.

Κάθε σχέση πρέπει να είναι απόλυτα εθελοντική. Μόνο με τις εθελοντικές σχέσεις μπορεί ο άνθρωπος να είναι όμορφος.

Η αξία της (της Προσωπικότητας) δε θα μετριέται με βάση τα υλικά πράγματα. Δε θα κατέχει τίποτα. Παρόλα αυτά, θα έχει τα πάντα. Ακόμα κι αν της πάρει κάτι κανείς, ακόμα θα έχει, τόσο πλούσια θα είναι. Δε θα ανακατεύεται πάντα με τους άλλους και δε θα τους ζητάει να είναι σαν κι αυτήν. Θα τους αγαπάει γιατί θα είναι διαφορετικοί.

Έχεις μια θαυμάσια προσωπικότητα. Ανάπτυξέ την. Να είσαι ο εαυτός σου. Μην φαντάζεσαι ότι η τελειότητά σου εξαρτάται από τη συσσώρευση ή την κατοχή εξωτερικών πραγμάτων. Η τελειότητά σου βρίσκεται μέσα σου. Αν μπορούσες να το καταλάβεις αυτό δε θα ήθελες ποτέ να γίνεις πλούσιος. Τα συνηθισμένα πλούτη είναι εύκολο να κλαπούν από τον άνθρωπο. Τα πραγματικά πλούτη όχι. Στο θησαυροφυλάκιο της ψυχής σου υπάρχουν άπειρα ανεκτίμητα πράγματα που δεν μπορεί να στα πάρει κανείς. Για αυτό λοιπόν προσπάθησε να διαμορφώσεις τη ζωή σου έτσι που να μη σε βλάπτουν τα εξωτερικά πράγματα. Προσπάθησε επίσης να απαλλαγείς από την προσωπική σου περιουσία. Απαιτεί να ασχολείσαι με ποταπά πράγματα, ατελεύτητη εργασία, συνεχή σφάλματα. Η προσωπική περιουσία παρεμποδίζει τον Ατομικισμό σε κάθε του βήμα.

«όποιος θέλει να είναι ελεύθερος», λέει ένας μεγάλος στοχαστής, «δεν πρέπει να προσαρμόζεται».

Μια κοινωνία εξευτελίζεται απείρως περισσότερο από τη μόνιμη επιβολή της τιμωρίας παρά από την περιστασιακή διάπραξη εγκλημάτων.

Είναι γεγονός ότι το κοινό διακατέχεται από μια ακόρεστη περιέργεια να μαθαίνει τα πάντα, εκτός από ό,τι πραγματικά αξίζει να μαθαίνει. Η Δημοσιογραφία, έχοντας επίγνωση αυτού του γεγονότος και λειτουργώντας σε αυστηρά εμπορικά επίπεδα, ικανοποιεί αυτή την απαίτηση του κοινού. Στη διάρκεια των προηγούμενων αιώνων, το κοινό προσπαθούσε να επιβάλλει τις απόψεις του στους δημοσιογράφους. Πράγμα που ήταν αρκετά άσχημο. Σε αυτόν τον αιώνα, οι δημοσιογράφοι καρφώνουν κυριολεκτικά τα αυτιά στις κλειδαρότρυπες. Πράγμα που είναι πολύ χειρότερο. Αλλά εκείνο που επιδεινώνει αυτή την ήδη άσχημη κατάσταση είναι ότι οι δημοσιογράφοι που ευθύνονται περισσότερο δεν είναι οι διασκεδαστικοί δημοσιογράφοι που αρθρογραφούν στις λεγόμενες «κοσμικές στήλες» των εφημερίδων. Το κακό γίνεται από τους σοβαρούς, βαθυστόχαστους, ειλικρινείς δημοσιογράφους, που με ιδιαίτερη επισημότητα, όπως συνηθίζουν σήμερα, παρουσιάζουν μπροστά στα μάτια του κοινού κάποιο περιστατικό της ιδιωτικής ζωής ενός μεγάλου πολιτικού και καλούν το κοινό να συζητήσει το περιστατικό, να ασκήσει την εξουσία του επί του συγκεκριμένου θέματος, να πει τις απόψεις του και όχι απλά να πει τις απόψεις του αλλά και να τις εφαρμόσει, να επιβληθεί πάνω στον συγκεκριμένο άνθρωπο, να επιβληθεί στο κόμμα του, να επιβληθεί στη χώρα του. Στην ουσία καλούν το κοινό να γελοιοποιηθεί, να γίνει επιθετικό κι επιβλαβές. Η ιδιωτική ζωή των αντρών και των γυναικών δε θα πρέπει να εκτίθεται δημόσια. Το κοινό δεν έχει καμία σχέση με αυτή τη ζωή τους.

Μια δεκτική ιδιοσυγκρασία, μια ιδιοσυγκρασία, ικανή να δέχεται, στο επίπεδο της δημιουργικής φαντασίας, νέες και ωραίες εντυπώσεις είναι η μόνη ιδιοσυγκρασία που μπορεί να εκτιμήσει ένα έργο τέχνης. Πράγμα που ισχύει τόσο για την περίπτωση της εκτίμησης της ζωγραφικής και της γλυπτικής όσο και για την εκτίμηση τεχνών όπως το θέατρο.

Ο αληθινός καλλιτέχνης δεν λαμβάνει καθόλου υπόψη του το κοινό. Το κοινό είναι ανύπαρκτο για αυτόν.

Η μορφή κυβέρνησης που είναι η καταλληλότερη για έναν καλλιτέχνη είναι πλήρης ανυπαρξία κυβέρνησης.

Το μόνο πράγμα που μπορεί να ξέρει κανείς για την ανθρώπινη φύση στα σίγουρα είναι ότι αλλάζει. Η αλλαγή είναι η μοναδική ιδιότητα που μπορούμε να της αποδώσουμε. Τα συστήματα που αποτυγχάνουν είναι αυτά που βασίζονται στη μονιμότητα της ανθρώπινης φύσης και όχι στην ανάπτυξη και την αλλαγή της.

Το παρελθόν δεν έχει καμία σημασία.
Το παρόν δεν έχει καμία σημασία.
Είναι το μέλλον που πρέπει να σας απασχολεί.
Γιατί το παρελθόν είναι αυτό που δεν έπρεπε να είναι ο άνθρωπος.
Το παρόν είναι αυτό που οφείλει να μην είναι ο άνθρωπος.
Το μέλλον είναι αυτό που είναι οι καλλιτέχνες.

Ένας άνθρωπος ονομάζεται σήμερα επιτηδευμένος αν ντύνεται όπως του αρέσει. Με αυτό τον τρόπο, όμως ενεργεί εντελώς φυσιολογικά. Η επιτήδευση, σε αυτά τα θέματα, είναι να ντύνεται κανείς σύμφωνα με τις απόψεις του γείτονα του, που οι απόψεις του, μια και είναι οι απόψεις της πλειοψηφίας, θα είναι μάλλον εξαιρετικά ανόητες. Ή πάλι ένας άνθρωπος ονομάζεται εγωιστής αν ζει με τον τρόπο που του φαίνεται καταλληλότερος για την πλήρη πραγμάτωση της προσωπικότητας του, αν πράγματι ο πρωταρχικός σκοπός της ζωής του είναι η αυτό-ανάπτυξη. Ωστόσο, με αυτόν ακριβώς τον τρόπο θα πρέπει να ζουν όλοι οι άνθρωποι. Εγωισμός δεν είναι το να ζει κανείς όπως του αρέσει, είναι το να απαιτεί από τους άλλους να ζουν όπως αρέσει σε αυτόν.

Διαβάστε περισσότερα ΕΔΩ