Ο ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΠΟΓΟΝΟΣ

Posted: 5 Ιουνίου 2010 in ΑΓΝΩΣΤΗ ΕΚΔΟΣΗ, ΓΕΛΟΙΟ, ΚΕΙΜΕΝΑ, ΟΛΑ, ΠΡΟΣΩΠΑ

Απόγονος και ορθολογισμός: δύο ασύμβατες έννοιες
12 Δεκεμβρίου 2009 από apogonos

Οι αρχαίοι πρόγονοι (όχι μόνο οι δικοί μας, αλλά παντού στον πλανήτη) απορούσαν για τη ζωή και το θάνατο, και προσπαθούσαν να βρούν εξηγήσεις. Τα βράδυα κοίταζαν τον ουρανό και άρχισαν να καταγράφουν τις θέσεις και τις κινήσεις των αστεριών, του ήλιου και της σελήνης. Σταδιακά άρχισαν να συνδέουν τις κινήσεις αυτές με διάφορα γεγονότα όπως οι εποχές.

Κάποιοι χρησιμοποίησαν ορθολογιστική επιστημονική σκέψη, συνδύασαν γεγονότα και εμπειρίες, και από τις απλές υποθέσεις κατέληξαν σε συμπεράσματα (όχι πάντα σωστά) τα οποία όμως έβαλαν τις βάσεις της επιστήμης και έδωσαν σε επόμενους ορθολογικά σκεπτόμενους ανθρώπους τη δυνατότητα να προχωρήσουν και να καταλήξουν σε νέα συμπεράσματα.

Κάποιοι άλλοι έκαναν υποθέσεις και έμειναν απόλυτα ικανοποιημένοι από αυτές. Χωρίς παραπέρα έρευνα έκαναν τις ιδέες τους δόγμα. Έτσι γεννήθηκε η δεισιδαιμονία και οι θρησκείες. Η ψευδοεπιστήμη της αστρολογίας στηρίχτηκε στην αρχικά επιστημονική παρατήρηση ότι οι πλανήτες σε δεδομένες στιγμές βρίσκονταν μπροστά από συγκεκριμένους αστερισμούς. Κάποιοι έκαναν την υπόθεση ότι αυτό δεν μπορεί να είναι τυχαίο και έμειναν μ’ αυτήν. Οι ίδιοι οι αστερισμοί είναι συνδυασμοί αστεριών που οι άνθρωποι μιας εποχής νόμισαν ότι έβλεπαν σ’ αυτούς κάτι (Sagan, 1980). Αν φτιάχναμε σήμερα αστερισμούς μπορεί να βλέπαμε σ’ αυτούς τον Elvis, το playstation, ή τον Χαρδαβέλα.

Έτσι η επιστήμη ακολουθεί μια διαρκή αμφισβήτηση και αναζητά συνεχώς αποδείξεις, ενώ η πίστη και οι δοξασίες βολεύονται με όσα κάποιοι θεώρησαν σαν δεδομένα:

Στους αιώνες που μεσολάβησαν οι ψευδοεπιστήμες και οι θρησκείες είχαν μεγαλύτερη απήχηση αφού ήταν πιο εύπεπτες και χρησιμοποίησαν και τον τρόμο της τιμωρίας για όσους αρνούνταν να πιστέψουν στις υπερφυσικές απόψεις των μάγων, παπάδων, δρουίδων, κλπ. Χρειάστηκε η θυσία χιλιάδων τολμηρών ανθρώπων (όπως ο Giordano Bruno) προκειμένου να αρχίσει και πάλι η αναζήτηση.

Πολλές φορές η επιστήμη καταλήγει σε λάθος συμπεράσματα. Οι ίδιοι οι επιστήμονες συχνά γίνονται δογματικοί και αρνούνται να αμφισβητήσουν αυτό που πιστεύουν. Πρόκειται για επανάληψη της επιστημονικής προσέγγισης της ασρονομίας απέναντι στη δογματική προσέγγιση της αστρολογίας. Οι αποτυχίες αυτές δίνουν τροφή κι επιχειρήματα στους “πιστούς”: “Πάλι λάθη έκαναν οι επιστήμονες, δεν πέτυχε το πείραμα (του CERN ή οποιοδήποτε άλλο), ενώ εμείς (οι πιστοί, οι αστρολόγοι, οι ufoλόγοι) δεν έχουμε κάνει ποτέ λάθος“.

Στην Ελλάδα του 21ου αιώνα

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα σήμερα; Πως αντιμετωπίζουμε και εξηγούμε τα γεγονότα; Χρησιμοποιούμε τον ορθό λόγο όπως πολλοί από τους αρχαίους μας προγόνους τους οποίους μάλιστα λέμε ότι φανατικά θαυμάζουμε;

Από μια πρώτη ματία της καθημερινής συμπεριφοράς μας, μάλλον δεν είμαστε και πολύ ορθολογιστές. Κλεισμένοι στα διαμερίσματα και τις μαιζονέτες μας, με τη νύχτα μολυσμένη από τα πολλά φώτα δε μπορούμε πια να παρατηρησουμε τ’ αστέρια. Έτσι το μόνο που παρατηρούμε είναι οι ατέρες της TV. Κάθε μέρα δεχόμαστε βομβαρδισμό ερεθισμάτων από αυτούς κι αυτό θεωρούμε πως είναι γνώση και το αναπαράγουμε με βεβαιότητα. Πόσα blogs δεν αποτελούν αναπαραγωγή των δογμάτων που εκπορεύονται από τα κόμματα, τις ποδοσφαιρικές ομάδες, κλπ. μέσω των δημοσιογράφων; Ταυτόχρονα αναπτύξαμε και τη λογική του “ξερόλα” και αβασάνιστα βγάζουμε συμπεράσματα για οτιδήποτε χωρίς να χρειαζόμαστε αποδείξεις. Εμφανίστηκε κάποιος νέος ιός; Φταίνε οι φαρμακευτικές εταιρείες. Φταίνε οι ΗΠΑ (αυτές φταίνε έτσι κι αλλοιώς για οτιδήποτε) που θέλουν να μειώσουν τον πληθυσμό της γής. Κρίση στην οικονομία; Φταίνε οι ΗΠΑ και πάλι, οι Κινέζοι, οι Εβραίοι, φταίει κι ο Χατζηπετρής.

Έτσι καταλήγουμε να είμαστε έυπιστοι. Κάθε τηλεπλασιέ βιβλίων συνομωσίας βρίσκει εύκολα ανταπόκριση, γίνεται γρήγορα δημοφιλής και τελικά και βουλευτής. Αμόρφωτοι παπάδες αποβάλουν έναν οχετό μίσους κάθε Κυριακή με το κύρηγμά τους. Και η κοινωνία μας βουλιάζει στις ιδεοληψίες, στα στερεότυπα, και στην δεισιδαιμονία.

Οι βάσεις για τη σύγχυση του απόγονου μπαίνουν από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου. Εκεί μαθαίνουμε για κάποιους “φοβερούς” αρχαίους που τα έκαναν όλα, ενώ ταυτόχρονα μας λένε ότι αυτοί οι φοβεροί ήταν και οι πρώτοι που καίγονταν στην κόλαση αφού παρά τις φοβερές τους ικανότητες έπεσαν σε πλάνες και δεν κατάλαβαν τη σωστή θρησκεία (κι από που να την καταλάβουν άραγε;). Έτσι στους νεαρούς απογόνους μπαίνει η ταμπέλα του Ελληνορθόδοξου που από μόνη της αποτελεί αντίφαση.

Αργότερα μαθαίνουμε την ιστορία με μια μεροληπτική προσέγγιση, όπου οι πρόγονοί μας ήταν πάντα ήρωες, καλοί και αγαθοί, ενώ όλοι οι άλλοι, οι βάρβαροι, ήθελαν πάντα το κακό μας. Ποτέ δεν αμφισβητούμε κάτι από αυτά γιατί τότε κρέμεται από πάνω μας η ρετσινιά του προδότη. Δεν μαθαίνουμε λοιπόν ότι οι αρχαίοι εφευρέτες πολεμήθηκαν κι αυτοί από τους αντίστοιχους πιστούς και φανατικούς της εποχής. Δεν μαθαίνουμε ότι οι Έλληνες εκτός από λαμπρές νίκες στους πολέμους, υπέστησαν και ντροπιαστικές ήττες (όπου αναγκαστικά αναφέρεται μια ήττα, όπως το 1922, ξεκαθαρίζεται ότι έφταιγαν οι ξένοι, άρα δεν ήταν πραγματική ήττα, αν μας άφηναν θα νικούσαμε… Έφταιγε ο διαιτητής ). Δεν μαθαίνουμε ότι όποτε έγινε κάτι σημαντικό αυτό ήταν αποτέλεσμα προσπάθειας, έρευνας, και οργάνωσης, αφού δε μελετάμε όλες τις λεπτομέρειες. Αντίθετα αφήνεται να πλανάται η εντύπωση ότι κάθε κατόρθωμα οφείλεται στη “μαγκιά” και στην “ψυχάρα” του Έλληνα. Κάτι σαν τον superman ή τον spiderman δηλαδή.

Ο συνδυασμός κακής παιδείας και απαράδεκτης ενημέρωσης από τα ΜΜΕ, έχει σαν αποτέλεσμα ανθρώπους φανατικούς, καθόλου ορθολογιστές, οι οποίοι είναι έτοιμοι για “στρατιώτες της παράταξης, της ομάδας, της εκκλησίας”. Πρόβατα έτοιμα για τη σφαγή.

Όλα αυτά συμβαίνουν σε ένα σύστημα παιδείας που υποτίθεται ότι έχει όλες τις δικλείδες για να προστατεύσει την έρευνα, τη διαφορετική άποψη, τον αντίλογο. Ή μήπως τελικά όλη αυτή η κρατική παρέμβαση, το ένα και μοναδικό σύγγραμα που εκπορεύεται από το αλάνθαστο πνεύμα του καθηγητή, το σχολικό σύγγραμα που γράφεται με διαγωνισμό (!), και το περίφημο άβατο που απαγορεύει ουσιαστικά σε όποιον έχει αντίθετη άποψη από τους μπαχαλάκηδες να την εκφράσει, οδηγούν τους απογόνους στην απόλυτη έλλειψη λογικής;

Συνεχίζεται …

Advertisements

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.