Αρχείο για Νοέμβριος, 2010

STONING

Posted: 27 Νοεμβρίου 2010 in ΑΓΝΩΣΤΗ ΕΚΔΟΣΗ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, ΟΛΑ

ΑΠΟ: Ένωση Άθεων
Τ.Θ. 67609, 15103 Πεύκη
contact@atheia.gr

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων
Προς την Υπουργό κυρία Άννα Διαμαντοπούλου

ΘΕΜΑ: Απαλλαγή από το μάθημα των θρησκευτικών

Αθήνα, 8-11-2010 _______________________________Πρωτόκολλο του Γραφείου Υπουργού Α.Π.11262/9-11-10.

Αξιότιμη κύρια Διαμαντοπούλου

Όπως αναμφίβολα γνωρίζετε, στο θέμα της απαλλαγής από το μάθημα των θρησκευτικών στην μέση εκπαίδευση επικρατεί σύγχυση. Οι αντιφατικές εγκύκλιοι του Υπουργείου Παιδείας έχουν ως αποτέλεσμα οι μαθητές και οι κηδεμόνες τους να μην γνωρίζουν πλέον ποια είναι τα δικαιώματά τους. Ενώ οι εγκύκλιοι 91109/Γ2/10-7-2008 και 104071/Γ2/4-8-2008 δηλώνουν σαφώς ότι για την απαλλαγή αρκεί μια απλή υπεύθυνη δήλωση όπου θα αναφέρεται μόνο η επιθυμία απαλλαγής και δεν απαιτείται αιτιολόγηση της επιθυμίας, όπως απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία, η μεταγενέστερη εγκύκλιος Φ12/977/109744/Γ1/26-8-2008, ενώ υποτίθεται ότι ρυθμίζει μόνο τον τρόπο απασχόλησης των μαθητών που έχουν πάρει απαλλαγή, δηλώνει εμμέσως ότι την απαλλαγή δικαιούνται μόνο οι μαθητές που δεν είναι χριστιανοί ορθόδοξοι, και κατά συνέπεια αφήνει επιπλέον να εννοηθεί ότι θα πρέπει να δηλωθεί η αιτία της επιθυμίας απαλλαγής και να αποκαλυφθεί το θρήσκευμα του μαθητή. Αν εφαρμοστεί αυτό που αφήνει να διαφανεί η δεύτερη εγκύκλιος (κάτι που ήδη συμβαίνει σε πολλά σχολεία, επειδή η εγκύκλιος αυτή είναι μεταγενέστερη των άλλων δύο και επειδή αφήνει περιθώρια παρερμηνείας), παραβιάζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα των μαθητών, διότι υφίστανται διακριτική μεταχείριση ανάλογα με το θρήσκευμα και διότι εξαναγκάζονται σε αποκάλυψη των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων που είναι ευαίσθητο δεδομένο προσωπικού χαρακτήρα.

Εκτός από τις ανωτέρω εγκυκλίους, κατά καιρούς το Υπουργείο σας έχει δημοσιοποιήσει αντιφατικές δηλώσεις σχετικά με το θέμα της απαλλαγής. Συγκεκριμένα:

Α) Στην Έκθεση της ΕΕΔΑ για το 2009 και στη σελίδα 299, διαβάζουμε κείμενο του ΥπΠΔΒΜΘ: «… Σχετικά με την απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών, σύμφωνα με τις υπ’ αριθμ. 91109/Γ2/10.07.2008 και 104071/Γ2/04.08.2008 Εγκυκλίους, κάθε μαθητής έχει δικαίωμα να απέχει από το μάθημα των θρησκευτικών, τους εκκλησιασμούς και τη σχολική προσευχή με δήλωση του κηδεμόνα, στην περίπτωση που ο μαθητής είναι ανήλικος, ή του ιδίου, εάν είναι ενήλικος, στην οποία δεν απαιτείται εξήγηση ή διευκρίνιση των λόγων αποχής. Το δικαίωμα ισχύει για όλους τους μαθητές, όχι μόνο τους μη-ορθόδοξους.» Δυστυχώς η ως άνω έκθεση δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα, γιατί αποσιωπά τη σύγχυση που δημιουργήθηκε με την έκδοση της εγκυκλίου Φ12/977/109744/Γ1/26-8-2008. Το Υπουργείο σας ενώ φρόντισε να παρουσιάσει την κατάσταση ξεκάθαρη κατάσταση στην έκθεση της ΕΕΔΑ, δεν έχει φροντίσει να κάνει τις αναγκαίες διευκρινίσεις στους καθ’ ύλην αρμόδιους, δηλαδή στους διευθυντές των κατά τόπους σχολικών μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, που καλούνται να εφαρμόσουν το μέτρο της απαλλαγής.

Β) Στην απάντησή της με Α.Π. 56664/ΙΗ/25-6-2010 προς την ερώτηση αρ. 10189/14-5-2010 του κ. Κουβέλη η υφυπουργός παιδείας κα. Χριστοφιλοπούλου αναφέρει: «Το μάθημα των θρησκευτικών είναι υποχρεωτικό μάθημα και διδάσκεται σε όλες τις σχολικές μονάδες της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, σύμφωνα με τα επίσημα υποχρεωτικά αναλυτικά και ωρολόγια προγράμματα, τα οποία καθορίζονται από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Δίνεται όμως η δυνατότητα απαλλαγής στους αλλόθρησκους ή ετερόδοξους μαθητές, οι οποίοι για λόγους συνείδησης δεν επιθυμούν να παρακολουθήσουν το εν λόγω μάθημα. Επειδή όμως έχει παρατηρηθεί κατάχρηση της δυνατότητας απαλλαγής από μη ετερόδοξους ή αλλόθρησκους μαθητές, ιδιαίτερα της Γ τάξης Γενικού Λυκείου λόγω φόρτου εργασίας, αραβιάζεται η αρχή της ίδης αντιμετώπισης των μαθητών και η αρχή της ίσης προσπάθειας για την απόκτηση απολυτηρίου. Επομένως οι μαθητές που δεν εμπίπτουν στην κατηγορία των αλλόθρησκων ή ετερόδοξων δεν μπορούν να απαλλάσσονται από οποιοδήποτε μάθημα είναι υποχρεωτικό, βάσει του αναλυτικού προγράμματος, εκτός κι αν εμπίπτουν στην κατηγορία που περιγράφεται στο άρθρο 22 του Π.Δ. 104/79.» Αυτή η απάντηση της υφυπουργού προς τον κύριο Κουβέλη έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την έκθεση του Υπουργείου προς την ΕΕΔΑ.

Είναι φανερό ότι η αρχή της ίσης αντιμετώπισης των μαθητών και της ίσης προσπάθειας για την απόκτηση απολυτηρίου παραβιάζονται από τη διακριτική μεταχείριση που τους επιφυλάσσει το Υπουργείο σας, και όχι με την ελεύθερη επιλογή των μαθητών και των γονέων για παρακολούθηση ή μη του μαθήματος των θρησκευτικών, η οποία σε καμμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί «κατάχρηση», ούτε μπορούν να αμφισβητηθούν τα κίνητρά της. Δεν είναι αρμοδιότητα της πολιτείας να αξιολογεί τις πεποιθήσεις των πολιτών παρά μόνο να δέχεται την υπεύθυνη δήλωσή τους ως προς τις επιλογές που η ίδια η πολιτεία τους παρέχει.

Η διακριτική μεταχείριση των μαθητών ως προς το δικαίωμα της απαλλαγής από τα θρησκευτικά συνιστά παραβίαση του άρθρου 13 του Συντάγματος: «13.1. Η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης είναι απαραβίαστη. Η απόλαυση των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων δεν εξαρτάται από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις καθενός.»

Σύμφωνα με την ΟλΣτΕ 2281/2000 (υπόθεση των ταυτοτήτων), ο πολίτης δεν υποχρεούται να αποκαλύψει τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις σε δημόσιο έγγραφο, διότι αυτό θα αντέβαινε στην αρνητική όψη της ως άνω συνταγματικώς προστατευόμενης θρησκευτικής του ελευθερίας. Ειδικότερα και σύμφωνα με την ως άνω απόφαση της Ολομελείας, «Η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης, με την οποία προστατεύεται προεχόντως το ενδιάθετο φρόνημα του ατόμου αναφορικά με το θείο από κάθε κρατική επέμβαση, περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και το δικαίωμα του ατόμου να μην αποκαλύπτει το θρήσκευμα που ακολουθεί ή τις θρησκευτικές εν γένει πεποιθήσεις του. Κανένας δεν μπορεί να εξαναγκασθεί με οποιονδήποτε τρόπο, να αποκαλύψει είτε αμέσως είτε εμμέσως, το θρήσκευμα ή τις θρησκευτικές εν γένει πεποιθήσεις του, υποχρεούμενος σε πράξεις ή παραλείψεις από τις οποίες θα τεκμαίρεται η ύπαρξη ή η ανυπαρξία τους. Και καμία κρατική αρχή ή κρατικό όργανο δεν επιτρέπεται να επεμβαίνουν στον απαραβίαστο, κατά το Σύνταγμα, χώρο αυτό της συνείδησης του ατόμου και να αναζητούν το θρησκευτικό του φρόνημα, πολύ δε περισσότερο να επιβάλλουν την εξωτερίκευση των όποιων πεποιθήσεων του ατόμου αναφορικά με το θείο».

Η δεσμευτική για τη διοίκηση απόφαση υπ’ αρ. 77Α/25.6.2002 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα δηλώνει ρητώς: «Η αρχή απευθύνει σύσταση, προειδοποιεί και καλεί τον υπεύθυνο επεξεργασίας του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, μέσα σε εύλογο χρόνο – και πάντως όχι περισσότερο απ’ όσο είναι αναγκαίος για την τροποποίηση των σχετικών ρυθμίσεων και την προσαρμογή των σχετικών πρακτικών – να συμμορφωθεί προς το περιεχόμενο της παρούσας απόφασης και, ειδικότερα:[…] 2. Να εκδώσει κάθε αναγκαία οδηγία προς τις οικείες εκπαιδευτικές αρχές και τους διευθυντές των σχολείων ώστε, εφεξής, από τους γονείς ή κηδεμόνες που επιθυμούν τα παιδιά τους να απαλλαγούν από το μάθημα των θρησκευτικών να μην ζητείται να δηλώνουν, αν είναι άθρησκοι, ετερόδοξοι, αλλά να ασκούν το δικαίωμά τους αυτό, κατ’ επίκληση των πεποιθήσεών τους και χωρίς να προβαίνουν σε καμία περαιτέρω διευκρίνιση. »

Είναι φανερό ότι δεν υπάρχει έννομος τρόπος να διαπιστωθούν οι θρησκευτικές πεποιθήσεις των μαθητών και των γονέων τους, καθώς και ότι η διακριτική μεταχείριση με βάση το θρήσκευμα παραβιάζει τα δικαιώματα των πολιτών, και ως εκ τούτου δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ χριστιανών ορθόδοξων και μη χριστιανών ορθόδοξων στο δικαίωμα της απαλλαγής από τα θρησκευτικά. Οι πολίτες πρέπει να έχουν δικαίωμα απαλλαγής με βάση τη δήλωση της επιθυμίας τους, χωρίς να εξαναγκάζονται σε δήλωση πεποιθήσεως.

Ως πολίτες του ελληνικού κράτους, ως γονείς παιδιών σχολικής ηλικίας και ως μέλη μιας Ένωσης που έχει σαν στόχο μεταξύ άλλων την προάσπιση της θρησκευτικής ελευθερίας, σας ζητάμε να λάβετε ξεκάθαρη θέση ως προς αυτό το ζήτημα και να κάνετε κάθε αναγκαία ενέργεια για την ενημέρωση των εκπαιδευτικών και την εξυπηρέτηση των πολιτών. Προκειμένου να διευκρινίσετε τι ακριβώς ισχύει σε σχέση με τη δυνατότητα απαλλαγής από το μάθημα των θρησκευτικών στην μέση εκπαίδευση,

ΖΗΤΑΜΕ

Α) Να εκδοθεί από το Υπουργείο σας άμεσα μια νέα εγκύκλιος,[/b] η οποία να απευθύνεται προς όλους τους αρμόδιους για τη ρύθμιση του θέματος της απαλλαγής, ιδιαίτερα δε προς τις διευθύνσεις της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και προς τις κατά τόπους σχολικές μονάδες, να αναιρεί την ασάφεια των προηγούμενων εγκυκλίων, και να διευκρινίζει όλα και κάθε ένα από τα παρακάτω σημεία:

1. Έχουν δικαίωμα όλοι οι μαθητές, ανεξαρτήτως θρησκεύματος, ιδεολογίας και θρησκευτικών πεποιθήσεων, να απαλλαγούν από το μάθημα των θρησκευτικών;

2. Οι μαθητές που θεωρούνται χριστιανοί ορθόδοξοι (αναλυτικά και όχι περιοριστικά: οι μαθητές που έχουν βαπτιστεί χριστιανοί ορθόδοξοι, οι μαθητές που είναι καταγεγραμμένοι στα ληξιαρχεία ως χριστιανοί ορθόδοξοι, οι μαθητές που μεγαλώνουν σε οικογένειες όπου ο ένας ή και οι δύο γονείς είναι χριστιανοί ορθόδοξοι, καθώς και κάθε άλλη περίπτωση μαθητού που θεωρείται χριστιανός ορθόδοξος) έχουν δικαίωμα να απαλλαγούν από το μάθημα των θρησκευτικών;

3. Ποιοι μαθητές θεωρούνται επισήμως χριστιανοί ορθόδοξοι; Εκτός από τις περιπτώσεις μαθητών που αναφέρθηκαν μέσα σε παρένθεση στο σημείο (2), υπάρχουν άλλες περιπτώσεις μαθητών που θεωρούνται χριστιανοί ορθόδοξοι;

4. Προκειμένου να απαλλαγεί ένας μαθητής από το μάθημα των θρησκευτικών χρειάζεται να δηλώσει το θρήσκευμά του; Αν ναι, πώς διαπιστώνεται το θρήσκευμα των μαθητών επισήμως και χωρίς να παραβιαστεί το δικαίωμά τους να μην το αποκαλύψουν;

5. Προκειμένου να απαλλαγεί από το μάθημα των θρησκευτικών ένας μαθητής που θεωρείται χριστιανός ορθόδοξος (υπό την ίδια έννοια που αναφέρθηκε στο σημείο 2) χρειάζεται να δηλώσει το θρήσκευμά του;

6. Οι μαθητές που παίρνουν απαλλαγή από τα θρησκευτικά παρακολουθούν υποχρεωτικά κάποιο άλλο μάθημα την ώρα που η τάξη τους έχει μάθημα θρησκευτικών; Αν ναι, με ποιον τρόπο επιλέγεται το μάθημα αυτό; Ισχύει το ίδιο για όλους τους μαθητές, ανεξαρτήτως θρησκεύματος, ιδεολογίας και θρησκευτικών πεποιθήσεων;

7. Οι μαθητές που παίρνουν απαλλαγή από τα θρησκευτικά δικαιούνται να μην παρακολουθήσουν άλλο μάθημα την ώρα που η τάξη τους έχει μάθημα θρησκευτικών; Αν ναι, υπό ποιες προϋποθέσεις και με ποια διαδικασία πρέπει να το ζητήσουν; Ισχύουν οι ίδιες προϋποθέσεις για όλους τους μαθητές, ανεξαρτήτως θρησκεύματος, ιδεολογίας και θρησκευτικών πεποιθήσεων;

8. Οι μαθητές που παίρνουν απαλλαγή από τα θρησκευτικά δικαιούνται να ζητήσουν να προγραμματιστεί το μάθημα των θρησκευτικών την πρώτη ή την τελευταία ώρα διδασκαλίας, ούτως ώστε να μπορούν να προσέρχονται αργότερα ή να αποχωρούν νωρίτερα; Αν ναι, υπό ποιες προϋποθέσεις και με ποια διαδικασία πρέπει να το ζητήσουν;

Β) Σε κάθε περίπτωση, είτε εκδοθεί τέτοια εγκύκλιος είτε όχι, ζητάμε να μας διευκρινίσετε γραπτώς και σαφώς όλα τα προαναφερθέντα σημεία σε απάντησή σας προς την παρούσα επιστολή.

Γ) Να μας γνωστοποιήσετε ποιες εγκύκλιοι του Υπουργείου Παιδείας ή/και ποια άλλα έγγραφα ή/και ποιοι νόμοι του ελληνικού ή/και διεθνούς δικαίου καθορίζουν :

(α) το ποιοι έχουν δικαίωμα να απαλλαγούν από τα θρησκευτικά
(β) τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η αίτηση για την απαλλαγή από τα θρησκευτικά
(γ) τις προϋποθέσεις σύμφωνα με τις οποίες χορηγείται η απαλλαγή από τα θρησκευτικά
(δ) το πώς θα απασχολούνται κατά την ώρα διδασκαλίας των θρησκευτικών οι μαθητές που έχουν πάρει απαλλαγή από τα θρησκευτικά

Παρακαλούμε τα σημεία που κάνουν ιδιαίτερη μνεία τους χριστιανούς ορθόδοξους να συμπεριληφθούν αναλυτικά σε τυχόν μελλοντική εγκύκλιό σας καθώς και στην απάντησή σας προς εμάς, διότι γνωρίζουμε από προσωπικές επικοινωνίες με πολλούς γονείς ότι έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο διευθυντών που μεταχειρίζονται διαφορετικά τους μαθητές ανάλογα με το θρήσκευμά τους και θέλουμε να συμβάλλουμε στη σωστή εξυπηρέτηση ενημέρωση των πολιτών.

Ευχαριστούμε για την προσοχή σας.

Δημοσιεύθηκε ΕΔΩ

Που πάμε μέσα στο δαίδαλο των μύθων που μας παραπλανούν !

1. Εισαγωγή

Περπατώντας βιαστικά στον εμπορικό δρόμο την ώρα που ο δυνατός αέρας ταρακινούσε τις πραμάτειες, μία σκιά ορμούσε πάνω μου, χτυπούσε το κούτελό μου και με την ίδια ανύποπτη ταχύτητα χάνονταν ανάμεσα στους περαστικούς.

Μεγαλύτερος ο τρόμος από το κακό, κοκκινίλα στο μέτωπο από ένα σπασμένο κλαδί, κάποιο παρασυρόμενο ρούχο,  κανένας δεν φάνηκε να έχει την παραμικρή ιδέα ή ευθύνη μέσα στο κομφούζιο που επικρατούσε.

Κάτι ήταν, ποιός όμως θα μπορούσε να το περιγράψει. Το ίδιο το υποσυνείδητό μου έκανε το επόμενο βράδυ μία αξιέπαινη προσπάθεια να δώσει μία μορφή στην αίσθηση, να ικανοποιήσει κάποια ξεχασμένη γνώση ότι τάχα τα κοράκια έλκονται από τις γυαλιστερές επιφάνειες, γιά να στήσει ένα όνειρο όπου ένα πουλί πήρε την φαλάκρα γιά αυγό.

Ταραγμένος λοιπόν, περιμένοντας να κοπάσει η κακοκαιρία, μπήκα σε κάποια γκαλερί που γιόρταζε τον μισό αιώνα ενός ζωγράφου, πληροφορώντας μας ότι το εκπληκτικό σχέδιό του τοποθετεί τα έργα του στο επίπεδο των εκατομμυρίων δολαρίων ενώ, νέος, λίγο πριν πεθάνει, έλεγε το φυλάδιο, οι θαμώνες των μπιστρό τού δίναν μερικά φράγκα, απωθώντας με μια γρήγορη ματιά, τις προσφορές των έργων του.

Που βρίσκεται λοιπόν η αλήθεια, αν θέλουμε να ξεχωρίσουμε το γεγονός από την περιγραφή του γεγονότος, την μάζα που χτυπάει το κούτελο, τις χρωματισμένες επιφάνειες, το συγκεκριμένο αντικείμενο, το ακριβό ταμπλό, την βιο-λογική οντότητα, το οίκο-λογικό σύνολο και το φυσιο-λογικό πλαίσιο, πότε και πως η δομή γίνεται αντικείμενο και αντίστροφα, πότε ο παρατηρητής είναι αντικειμενικός ή τμήμα της δομής, ποιά είναι η σχέση του φαινομενικού φορμαλισμού και της οντολογικής δομής, της λογικής και της φυσικής ( digital versus quantum computing ).

2. Τμήματα της ψυχής

Αντιλαμβανόμαστε, σκεπτόμαστε, δρούμε, γύρο από τον άξονα τού σώματος, ακριβέστερα, από την εικόνα του σώματος, διαχρονικό υπαρξιακό στήριγμα, με στόχο την πράξη που βαφτίζουμε φαινόμενο ή, ακομα πιό άστοχα, αντικείμενο.

Αντίληψη-Σκέψη-Δράση.  Ας το πούμε Α-Σ-Δ το τρίο που δένει τις ψυχικές εργασίες,  για να μην επαναλάβουμε τις προτάσεις που από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα έχουν γεμίσει,δεκάδες, εκατοντάδες, χιλιάδες τόμους,  μέσα από τις οποίες  μπορούμε να στηρίξουμε πολλές, πάρα πολλές, θεωρίες.

Είναι γεγονός ότι αντιλαμβανόμαστε. Αισθήσεις και αισθήματα καταλήγουν στο στήσιμο ενός  διαρθρωμένου περιβάλλοντος, ενός έσω-εξωτερικού κόσμου, που έχει λογική, περιεχόμενο και συνοχή. Πρόκειται για το σύστημα Α.

Είναι γεγονός ότι σκεπτόμαστε. Η δομική λειτουργία του εγκεφάλου κτίζει, ηθελημένα και άθελα, μέσω μιάς λεκτικού τύπου διεργασίας, ένα υπόβαθρο, μία βάση, που θα στηρίξουν τους εν δυνάμει κόσμους. Σύστημα Σ.

Είναι επίσης γεγονός ότι δρούμε, από αντανακλαστικά μέχρι στρατηγικά. Όχι μόνο η ξύπνια μας ζωή χαρακτηρίζεται από την δράση, την συμπεριφορά, αλλά ακόμα και ο ύπνος μας σφύζει από περιόδους έντονης δράσης, αποκομμένη, ευτυχώς, από τους μύες. Σύστημα Δ.

Το υπέρ-σύστημα Α-Σ-Δ είναι οι τρείς διαστάσεις που διαμορφώνουν και προσανατολίζουν τον ψυχολογικό χώρο, όπου κάθε ύπαρξη, στην ουσία κάθε πράξη, κάθε γεγονός, βαφτίζεται ψυχολογικό φαινόμενο, ανθρώπινα σωματικά κατανοητός κόσμος (και χαρακτηρίζουν το Ατομικό, το Συμβολικό και το Συλλογικό)…

3. Όνειρο και Πραγματικότητα

Πιστεύουμε ότι υπάρχει μία διαφορά ουσίας μεταξύ της  εμπειρίας του ονείρου και της πραγματικότητας ενώ στο βάθος πρόκειται για την ίδια ψυχική διαδικασία υποκείμενης σε διαφορετικούς μηχανισμούς γέννεσης και ελέγχου, ενός συν-κινητικού σχήματος.

Η αντίληψη της πραγματικότητας γεννιέται με την διάρθρωση των αισθητών από την σκέψη πού συνεχώς  διορθώνεται και αναπροσαρμόζεται  με το φιλτράρισμα που της επιβάλει η δράση.

Κάτι που βρίσκεται σε καταφανή αντίφαση με την υπαρξιακή συμπεριφορά χάνει την θέση του από την αντίληψη ή γίνεται αυταπάτη και η φέρουσα σκέψη χαρακτηρίζεται σαν φαντασίωση.

Η εμπειρία του ονείρου όμως βρίσκει την πηγή που της προσφέρει  η σκέψη, αν όχι παντελώς ελεύθερη από τις αισθήσεις, έστω αυτές που προέρχονται από τις σωματικές μας λειτουργίες, πάντως πολύ πιο εύπλαστη, Tα συγκινησιακά-γνωστικά-λεκτικά σενάρια που η ολογραφική μνήμη έχει στην διάθεσή της προσφέρονται έτσι για την κατασκευή μιας ονειρικής πραγματικότητας που να ικανοποιεί επιθυμίες και να διασκεδάζει φόβους συνδέοντας φαντασίωση, θέση και πράξη.

Το ίδιο υπερσύστημα Α-Σ-Δ, καθώς και η σωματική δραστηριοποίηση και απεικόνιση, βρίσκονται, στις δύο περιπτώσεις, σε λειτουργία με διαφορετικές ποσοτικές διαβαθμίσεις των αντιστοίχων συστημάτων για τις δύο όψεις της φαινομενολογικής πραγματικότητος. Με τις ρίζες στην πραγματικότητα και τα λουλούδια στην φαντασίωση συντίθεται το υπαρξιακό «είναι», εκφραζόμενο στην πράξη μεταξύ αντικειμένου και φαντάσματος, παιγνίδι ύπαρξης του μη υπάρχοντος και μη ύπαρξης του υπάρχοντως, από φαινομενολογική ή οντολογική σκοπιά

4. Το κεντρικό ερώτημα

Πριν αγγίξουμε διάφορα ψυχολογικά θέματα, καλό είναι να βρούμε το κουράγιο να θέσουμε την ερώτηση: είναι ο κόσμος, ιδιαίτερα το φαινόμενο της ζωής, αποκωδικοποιήσιμος, δηλαδή κατανοητός, ακόμα και εάν γνωρίζουμε λιγότερο ή περισσότερο καλά μερικές μόνον πτυχές του συστήματος, ή, οποιαδήποτε απεικόνιση, όσο ισχυρή και αν είναι, δεν δίνει παρά μία στατική περιγραφή ενός συνεχώς, άρα φύσει μη αποκωδικοποιήσιμου, εξελισσόμενου σύμπαντος ή μορφής ζωής, εκτός και εάν αυτή αναγνωριστεί διαχρονικά και υπερβατικά με  υπολογιστική ισοδυναμία πεδίου που είναι και η δομή στην οποία υπάρχει το στοιχείο και ο χρόνος ( μια κυκλική φάση, διάστημα μεταξύ δύο κατα-στάσεων με κλίμακα την σταθερά του Plank) βάσει της ελαχιστοποίησης του dActionxdPhase ( με φάση τη  γεωμετρική τοποθέτηση σε υπερ-χώρο Χίλμπερτ, άποψη που λύνει το μυστήριο της δόμησης του σύμπαντος με μία ενεργειακό-μορφική λογική).

Στα μαθηματικά, ένα καθαρά συμβολικό πεδίο γνώσης, αφού  ορίζουμε το μαθηματικό αντικείμενο (και οι δύο προτάσεις έχουν τους υποστηρικτές τους), φαίνεται ότι, διακρίνοντας επίπεδα δράσης είναι δυνατόν να δημιουργηθούν αυτόνομα εξελισσόμενε πεδία του συστήματος που είναι αδύνατον να προβλεφθούν με τις αρχικές διαδικασίες αν και προκαθορισμένα, γιατί προυποθέτουμε συνεχείς μεταβλητές εκεί που είναι ασυνεχείς.

Στην φύση και ιδιαίτερα στην εκδήλωση της ζωής, μία τέτοια λειτουργία μεταφράζεται στην ύπαρξη αδήλων υποσυστημάτων που καθορίζουν τις αρχές δομής των απροσδιόριστων πρόδηλων μορφών πριν εκδηλωθούν σε εναργείς, φαινομενικά εκδηλωμένες και οντολογικά  προσδιορισμένες, συμπεριφορές και αντικείμενα, πράγμα που αναιρεί την αντίθεση μεταξύ εξέλιξης και προκαθορισμού, αναγνωρίζοντας την προσαρμογή βασικών δομών.

Αυτό που οι διάφοροι πολιτισμοί έχουν κατά καιρούς ονομάσει δημιουργία  και οι επιστήμες εξέλιξη, φαίνεται να συγκλίνει στην θέαση μίας υπερβατικής πηγής περιοδικά, και κατ΄ακολουθία χρονικά, κατανοητών φαινομένων τα οποία μπορούν και να υφίστανται την αποδόμηση της εντροπίας.

Ο Κόσμος εκφράζεται με μία μιγαδική γεωμετρία όπου το πραγματικό τμήμα διαγράφει την υλική συνιστώσα και το φανταστικό την  κυματική, μή ευκλείδεια, οντολογία του αιθερικού κενού, ή ακομα καλλίτερα ότι η πραγματικότητα έχει μία φυσική και μία μετα-φυσική έκφραση όπου φαινομενολογία αλλά και οντολογία υπάρχουν όταν συμβολίζονται από μαθηματικό λογισμικό, χωρίς να μπορούμε τελικά να διακρίνουμε αν πρόκειται για φαινομενολογικό φορμαλισμό ή οντολογική δομή, για χρόνο ή φάση (με από-πτωση ή κατά-πτωση από την τοπολογία στην ενέργεια) .

Ετσι επανερχόμεθα στον κύριο προβληματισμό, της συνείδησης (συμβολικής επικοινωνίας), και του αδιανόητου της αφάνησής της, φιλοσοφίες, θρησκείες, την βλέπουν να επεκτείνεται σε άλλους κόσμους, τεχνολογίες την ψάχνουν και κάπου αλλού στην απεραντωσύνη του σύμπαντος για να την δουν σαν σπάνιο αλλά αναγκαίο φαινόμενο.

5. Το υποσυνείδητο και η σκέψη

Το άδηλο, όπως το ονόμαζαν οι επικουρικοί φιλόσοφοι, το σημερινό υποσυνείδητο, εξ ορισμού «άπιαστο¨, φορέας  σωματικών δεδομένων και εμπειρικών προσαρμογών, μπορεί να μην είναι άμεσα παρατηρήσιμο, κατανοητό και περιγράψιμο, ψηλαφίζεται όμως από την δομική επίδρασή του στην συμβολική, την δια των ειδών σκέψη,  το προ συνειδητό για μερικούς, και, κυκλικά, στην αντίληψη, το συνειδητό, καθώς και στην δράση, την συμπεριφορά, δηλαδή το σύστημα Α-Σ-Δ.

Μπορούμε να συλλογιστούμε το υποσυνείδητο σαν μία συνεχή εντολή που δίνεται στην σκέψη για να προσαρμοστεί και να εξελιχθεί ανάμεσα στην αντίληψη και την δράση. Έτσι το αντιμετωπίζουμε σαν ένα ενδογενές πρόγραμμα, την προέλευση του οποίου δεν θα γνωρίσουμε ποτέ, τουλάχιστον όσο το βλέπουμε καθισμένοι πάνω στις φευγαλέες και ανελισσόμενες δημιουργίες του. Το συνειδητό δινει το μέτρο της περιγραφής του συστήματος Α-Σ-Δ.

Με τον ίδιο τρόπο που κάποιος κεντρικός αλγόριθμος, ας θυμηθούμε τον «ρυσμό» του Δημόκριτου, γεννάει την φευγαλέα, μεταβαλλόμενη και αναγνωρίσιμη φαινομενική πραγματικότητα, το υποσυνείδητο δίνει τον λόγο στην σκέψη, κρατώντας κλειστά τα χαρτιά τού Λόγου, που «εν αρχή ήν» ώστε ποτέ κάποιος ανθρώπινος νους από την τοπογραφία της παροδικής του στέγης να μην συμπεράνει την δομή της παντοτινής του κατοικίας.

Η Σκέψη-Λόγος είναι και το κλειδί της συμβολικής Πράξης, αντιληπτικό επιφαινόμενο προς μίμηση,  που έκτεισε, δόμισε, ένα είδος Sapiens σαν διέξοδο στην υπερβολική ανάπτυξη αυτού του φορέα, ανάμεσα στην Αντίληψη και στην Δράση, έναντι του Neanderthal και έφερε στην κορυφή η δαναική εφυία.

Ας έρθουμε όμως σε πιο πρακτικούς στοχασμούς, που δεν έχουν σαν στόχο την αντικατάσταση μύθων από μύθους αλλά την αμφισβήτησή τους σαν απόλυτη αλήθεια, ερευνώντας την λειτουργικότητά τους και οριοθετώντας την ισχύ τους.

6. Ψυχανάλυση

Ίσως από τις πιο παρεξηγημένες και πάρα-εξηγημένες τόσο γνωστικές λειτουργίες όσο και αναγνωρισμένα επαγγέλματα. Ο καθένας έχει άποψη, από την φιλοσοφική διατριβή μέχρι την ανόητη καρικατούρα, σοφοί ψυχαναλυτές συγχέονται με δογματικούς ψυχιάτρους, αγνοώντας την δομική ανάλυση της ψυχοσύνθεσης και των συμπλεγμάτων, συγχέοντας συ-ζήτηση και κατά-ληψη, φαινομενολογία και οντολογία.

Η ψυχανάλυση, όπως χτίστηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα, λύση στα αδιέξοδα του Charcot, συγγενεύει με την ψυχό-ανάλυση που κάτω από μύριες διαφορετικές μορφές γνώρισε, από γεννησιμιού της, η ανθρωπότητα. Παρ΄ όλο ότι η ψυχανάλυση δανείστηκε μεθόδους και ορολογία από την ευρύτερη ψυχό-ανάλυση, συχνά μη αναφέροντας την ιστορική και συμβολική πολυπλοκότητα, πήρε σαν ακρογωνιαίο λίθο την λύση  του οιδιπόδειου μύθου, όχι σαν γεγονός αλλά σαν δομική σταθερά, σαν στοιχείο μεταξύ άλλων, γιά την εξάλειψη των νευρωτικών εκδηλώσεων, μέσα σ΄ένα ιουδαϊκό ομολογείν και όχι απολογείν, που απολυτρώνει την σκέψη, διαγράφει την συμπεριφορά και οδηγεί την πράξη, συχνά απελεθερώνη την φαλική ερμηνεία στις προ-φαλικές λειτουργίες.

Ενώ, η ψυχανάλυση, έδινε τον λόγο στον υποκειμενικό κόσμο, διάρθρωνε τα συναισθήματα κι τις εμπειρίες, συγχρόνως εστίαζε το αιτιολογικό πεδίο αναφοράς σε αυτό το ανακατασκευασμένο οιδιπόδειο σύμπλεγμα που χρησιμοποιούσε για να εξαρτίσει άλλα ερωτηματικά σχετικά με την δόμηση των διαπροσωπικών σχέσεων και ιδιαίτερα την έκφραση των γενετήσιων ορμών και εμπειριών στα πρώτο-παιδικά χρόνια (που τόσο τόνισε η φρουδική σχολή), την  κατανομή των εξουσιών και της δομικής ανέλιξης, θέλοντας να δει τις ερωτικές επιθυμίες σαν πηγή και όχι αποτέλεσμα ή σύμπραξη άλλων ορμών, ιδιαίτερα της αγάπης και του μίσους, της στάσης και της ανέλιξης, της συναισθηματικής, γνωσιολογικής, υπαρξιακής και οικονομικής εξάρτησης.

Ένας υποκειμενικός λόγος  και ένας αντικειμενικός Λόγος, ταυτιζόταν εσχατολογικά με το υποσυνείδητο και μία συμφωνία «κυρίων»  φίλτραρε από τις δυο  πλευρές, τα λόγια της αναδυόμενης, στο ψυχαναλυτικό πλαίσιο, σκέψης, με την ηθελημένη αυταπάτη της ελεγχόμενης γνώσης του υποσυνειδήτου και την αποστροφή από την ανάλυση της σωματικής απεικόνισης, γεγονός που έδωσε στην γνωσιολογική ψυχολογία ένα πάτημα για να γεμίσει ορισμένα κενά και στην ψυχολογία της συμπεριφοράς να διαλευκάνει ορισμένους αυτοματισμούς.

Με απλά λόγια μπορούμε να πούμε τι είναι η ψυχανάλυση, σαν υποδομή πολιτισμού, αλλά και τι έκανε σαν ψυχοθεραπεία όταν έδωσε λεκτική, δηλαδή συνειδητή, (δευτερογενή) έκφραση στις ορμές  (βασικά σχετιζόμενες στο εκτενές οιδιπόδιο πεδίο) που έβρισκαν, κατ’ ανάγκη, εικονική, κινητική και συγκινησιακή διέξοδο (talking cure) στο πρωτογενές σενάριο.

6.β    Ψυχανάλυση

Ας ξανάρθουμε όμως σε αυτήν την τόσο παρα-εξηγημένη και παρεξηγημένη διαδικασία, την ψυχανάλυση καθώς και τα διάφορα παράγωγά της.

Βασικά η ψυχανάλυση είναι η δια-λεκτική – δηλαδή λέμε κάτι σε κάποιον που ακούει και μπορεί να ακούει χωρίς να δίνει απαντήσεις βασισμένες στα προσωπικά του προβλήματα – των υποσυνείδητα αναδυόμενων παραστάσεων που δημιουργούνται μέσα στην σχέση ψυχαναλυτή-ψυχαναλυόμενου.

Σε αυτή την πολύ συνοπτική παρουσίαση θα πούμε ότι η ψυχανάλυση δεν είναι ούτε μία συζήτηση σαλονιού ούτε μάθημα, το υποσυνείδητο του αναλυόμενου θα φέρει στο πλαίσιο του αποκλειστικά λεκτικού πεδίου το πεπλεγμένο δράμα του, που, από μόνο του, παρουσιάζει τις δομικές συντεταγμένες του.

Ένα άλλο λεπτό σημείο είναι τα λεγόμενα εξελικτικά στάδια, που έχουν ευρύτερες λειτουργίες, αφού περνώντας από την ανέλεγκτη ικανοποίηση, στον έλεγχο και ακόμα στην επιθετική συμπεριφορά, όταν η λίμπιντο διαπλέει σε ζωτικά όργανα και λειτουργίες, ακόμα και της κατανόησης, εκφράζουν συναισθήματα, οριοθετούν περιοχές, ταιριάζουν άτομα, δομούν αντιλήψεις και γνωσιολογικά συστήματα, ικανοποιύν χωρίς να καταστρέφουν.

Η σύνθεσή τους ξεπερνάει τα κλασικά  ψυχαναλυτικά πλαίσια και ανάγεται σε μία ευρύτερη ηθολογική κατανόηση.

Είναι πάντως σαφές ότι η κλασική, σύντομη – γιατί όσο συγκινησιακά φορτισμένη και να είναι, εσωκλείει ηδονή και εθισμό –  ψυχανάλυση είναι η οδός για την μελλοντική αποφυγή των αδιεξόδων στα οποία οδηγεί η σύγκρουση παραμυθιών και δεν παρουσιάζεται σαν φαρμακολογική ψυχιατρική επιστημονικά αντικειμενική αλλά συνεργάζεται με την βούληση και επιθυμία  του υποκειμένου στον χώρο του συμβολικού συστήματος Α-Σ-Π.

7. Συμπλέγματα ή ενοχοποιήσεις;

Χωρίς λοιπόν να αμφισβητήσουμε την ύπαρξη ορισμένων συμπλεγμάτων καλλίτερα είναι να διερωτηθούμε για τον βαθμό διαστρέβλωσης που έχουν υποστεί, είτε από την  υπέρ απλοποίησή ή την  μυθοποίησή τους, αυτά τα μνημο-συναισθηματικά σενάρια συμπεριφοράς, που, στην, τελευταία ανάλυση, δεν γίνεται λόγος για την κατανόηση, την αποδοχή και την τοποθέτησή τους στο ιδανικότερο πλαίσιο που οι διαστάσεις της φύσης και της κουλτούρας προσδιορίζουν, αλλά χρησιμοποιούνται για να χαρακτηρίσουν, να ενοχοποιήσουν και να επαiσχύνουν τον οποιοδήποτε από ειδικούς και μή.

Πρόκειται λοιπόν αφ’ενός γιο το οιδιπόδειο σύμπλεγμα σε μία υπεραπλουστευμένη έκφρασή του που έχει αποβάλει τα περισσότερα κοινωνικά, πολιτικά και ψυχολογικά στοιχεία  του μύθου ή της ψυχαναλυτικής φαντασματικής ανάπλασής του, συγχέοντας την φύση των φορέων, τους ρόλους τους, την διαχρονική φυσιολογική και γνωσιολογική εξέλιξή τους, το ιστορικό περιβάλλον, το νομικό πλαίσιο, την ψυχαναλυτική λειτουργία, χάνοντας τελικά από το πεδίο ανάλυσης τον πυρήνα και την δομή του συμπλέγματος, για να καταλήξει σε μία σαδιστική έκφραση εξουσίας.

Αφ΄ετέρου έχουμε να κάνουμε με την ομοφυλοφιλία, που πέρα από τις ιδιαίτερες περιπτώσεις τής ψυχολογικής μορφής του που είναι δομικά συνδεδεμένη με ένα άλυτο οιδιπόδειο σύμπλεγμα που έχει σχέση με κάποιο παρεμβαλλόμενο τρίτο  με ναρκισσιστικό διεστραμμένο χαραχτήρα, ο χαρακτηρισμός αυτός χρησιμοποιείται με τον πιο αισχρό, καταχρηστικό και ανίδεο τρόπο για να ρίξει μία σκιά, πράξη που ούτε η ψυχιατρική ούτε η πολιτεία πλέον στηρίζουν, και να αποδιοργανώσει, με τα κατάλοιπα των προκαταλήψεων, την υπαρξιακή και ναρκισσιστική υπόσταση του ¨κατηγορουμένου».

8. Δίψα για μύθους

Θα μπορούσαμε να διερωτηθούμε γιατί μας σερβίρουν τόσους μύθους που τόσο αποτελεσματικά μας πλέκουν ένα γνωσιολογικό περιβάλλον και κατόπιν ένα πεδίο δράσης μέσα στο οποίο καλούμεθα να δημιουργήσουμε και να καταστρέψουμε, να παράγουμε και να καταναλώσουμε, χωρίς την  παραμικρή από μέρους μας αμφισβήτηση για την σκοπιμότητα, προέλευση και θεμελίωσή τους.

Φόβος, ανασφάλεια, μοναξιά ή κάτι άλλο μας κάνει να αποδεχόμεθα μύθους που μας εξασθενούν και εξουθενώνουν, ή, απλά άγνοια; Λίγο από όλα αυτά, ασφαλώς, αλλά στο κέντρο υπάρχει η ανάγκη της εγωτικής ανάδειξης, πολύ συχνά με τάση  υπερτροφίας, που προκύπτει λιγώτερο από αντικειμενική υστέρηση διάφορων υπαρξιακών παραγόντων αλλά περισσότερο από το κυνήγι κάποιου αλλότριου σεναρίου στημένου με τον μηχανισμό της «κλικ-κλακ απάντησης» (9).

Η εξάρτηση από τον δικό μας μύθο οδηγεί στην αποδοχή ενός ολόκληρου συστήματος μύθων. Η συνάντηση με έναν ψυχολόγο-ψυχαναλυτή μπορούν να ρίξουν ένα πρώτο φως στο περιεχόμενο του «προσωπικού» μας μύθου πριν ακολουθήσει, μέσα από μία εκτενέστερη ανάλυση, η αποδόμηση και αναδόμηση της εικονικής μας προσωπικότητας.

Με αυτό το πρώτο βήμα αποδεσμεύεται η γνωστική ικανότητα και η δυνατότητα αναγνώρισης του μυθοποιητικού μηχανισμού, που, εν κατακλείδι, υπερβαίνει το ατομικό πλαίσιο και γίνεται ένα συλλογικό και αναμφισβήτητο σύστημα αναφοράς.

9. Κλικ-κλακ απάντηση

Με βάση τις ορμές, τις επιθυμίες, αν μείνουμε σε μία γενετική αντίληψη του όρου, μαζί με τα ενδογενή δομικά υποστρώματα και τις αντιληπτικές ικανότητες σε κάποιο στάδιο ανάπτυξης, κτίζονται οι διάφορες συμπεριφορές, με θετική ή αρνητική, κλασική ή, πολύ αποτελεσματικότερα, λειτουργική ενίσχυση των αντιδράσεων.

Εάν στην αντικειμενική εκδήλωση της συμπεριφοράς συμπεριλάβουμε την υποκειμενική διαμόρφωση της σκέψης ή ακόμα και σωματικές λειτουργίες, τότε βρισκόμαστε στην θέση να επηρεάσουμε, για να μην πούμε διαμορφώσουμε, χαρακτήρα, προσωπικότητα και παθολογία.

Όποιος κάνει άλογο ξέρει ότι μπορούμε να συνδυάσουμε ένα θόρυβο, κλικ, ας πούμε, με μία λιχουδιά και την ζητούμενη συμπεριφορά, όχι αναγκαστικά κάθε φορά, αλλά αρκετά συχνά ώστε μόνον ο θόρυβος να δίνει το ζητούμενο αποτέλεσμα, με τον ίδιο τρόπο έναν άλλο ήχο, κλακ, με κάτι που ενοχλεί λίγο το άλογο, μία μικρή πίεση με το δάχτυλο, ένα βλέμμα αδιαφορίας, με κάτι που δεν θέλουμε να κάνει.

Χειρίζοντας έντεχνα τους ήχους αυτούς και   δραστηριοποιώντας κατά καιρό τα κίνητρα ή αντικίνητρα, καταφέρνουμε, σε ένα «νορμάλ» άλογο, γιατί υπάρχουν και εδώ ακραίες νευρωτικές και ψυχωτικές καταστάσεις (με πολύ απλά λόγια και με λειτουργικά κριτήρια νευρωτικός είναι αυτός που μπερδεύει κίνητρα και αντικίνητρα, ψυχωτικός αυτός που δεν τα αντιλαμβάνεται), να σταθεροποιήσουμε ένα πλέγμα συμπεριφορών, να χαράξουμε ένα χαρακτήρα.

10. Και στον άνθρωπο;

Θα περιμέναμε τα πράγματα να είναι πολύ πιο περίπλοκα στον άνθρωπο, λόγω της ευφυίας του, της νοημοσύνης του. Σε πολλές όμως περιπτώσεις είναι απλούστερα γιατί έχει αδρανοποιήσει το αίσθημα του κορεσμού που τα περισσότερα ζώα έχουν διατηρήσει.

Δεν χρειάζεται  μεγάλη επιστημονική παρατήρηση για να καταλάβει κανείς ότι το ένα τρίτο του πληθυσμού που είναι υπέρβαρο έχει παραδοθεί στο έλεος του κολατσιού με μία απ’ ευθείας εξάρτηση από το κίνητρο και με μικρή σχετικά λειτουργική μάθηση ως προς την διαφήμιση και τον μιμητισμό.

Σε άλλες όμως περιπτώσεις η δύναμη της υποβολής εικόνων, ιδεών και αντιδράσεων σε συνδυασμό με το αταβιστικό υπόβαθρο της αγέλης για την ιεραρχική κατάταξη του ατόμου στην ομάδα, σαν να βρισκόμαστε ακόμα στην φάση του πιθηκανθρώπου, είναι τέτοια που ο δευτερογενής ναρκισσισμός, κατά κάποιο τρόπο η ιδέα που σχηματίζουμε και προβάλουμε για τον εαυτό μας, υποσκελίζει τον πρωτογενή ναρκισσισμό, την αίσθηση και αναζήτηση μίας λειτουργικής και ευχάριστης σωματικής και πνευματικής κατάστασης, ομοιοστασίας.

Θα μπορούσαμε ακόμα να επικαλεσθούμε τις διανοητικές ικανότητες του λεγομένου homo sapience, για να εξηγήσουμε τις  επιτεύξεις του, που πέρα από το δομικό εγκεφαλικό υπόστρωμα, ανάγονται σε ευρύτερα κοινωνικά φαινόμενα υποβολής, όπως, ένα πρόσφατο πείραμα απέδειξε, όπου ένας διάσημος βιολιστής έπαιζε ινκόγκνιτο στο μετρό της Νέας Υόρκης  κάτω από την απόλυτη αδιαφορία των περαστικών.

11. Ο μύθος της οικονομίας

Μετά από τις λίγες γενικότητες που συζητήσαμε, ας έρθουμε σε θέματα πιο συγκεκριμένα όπως αυτό της οικονομίας που βασικά ταυτίζουμε με την συσσώρευση πλούτου και, απλούστερα, με την απόκτηση χρήματος, αποσυνδέοντας το από το «ευ-ζείν», τόσο το ψυχολογικό, το κοινωνικό αλλά ακόμα και το υλικό.

Ξεχνάμε ότι μεγιστάνες του πλούτου, πανίσχυροι αρχηγοί, λίγους αιώνες πριν, μπορούσαν να υποφέρουν τα πάνδεινα για κάτι που ο ασήμαντος «προλετάριος», στις ημέρες μας βρίσκει ανακούφιση στο ιατρείο της γειτονιάς, ότι τα χρυσά κουτάλια δεν έφερναν τις πλεονάζουσες θερμίδες που κατακλύζουν τον υπέρβαρο τηλεθεατή και ότι οι στολισμένες καρότσες δεν πεταγόντουσαν στην άλλη άκρη της γης για να  αλλάξει τοπίο ο αγχωμένος συνταξιούχος.

Τόσο περίεργη είναι η συσχέτιση πλούτου, χρήματος και επίλυση αναγκών ή ικανοποίηση επιθυμιών, που κάποιο νούμερο καθορίζει ιδέες, σκέψεις και συμπεριφορές, συχνά υποκαθιστώντας ακόμα και τα ίδια τα αγαθά, όπου το αντί-κείμενο χάνει τον ρόλο του σαν καταλύτη της πράξης.

Τέτοια είναι  η αλλοτρίωση της κρίσης που ο μέσος πολίτης-καταναλωτής δεν έχει αντίληψη των δυνατών και αδύνατων όψεων της  τεχνολογίας που χρησιμοποιεί, την αλληλεξάρτησή της από τις ενεργειακές μορφές (αγνοεί ότι για την διαθέσιμη τεχνολογία, όλα καταλήγουν στην ενέργεια ), ούτε βέβαια της πραγματικής αξίας και κόστους της ή ακόμα τις διαδικασίες δημιουργίας διανομής και επιβολής της. Όσο για τις εναλλακτικές μορφές της, πολύ περισσότερο, δεν τοποθετεί τις επιλογές του σε ένα γενικότερο γνωσιολογικό πλαίσιο.

Έτσι ο πρωτογενής ναρκισσισμός της χρήσης  μετατίθεται σε ένα δευτερογενή ναρκισσισμό της απόκτησης όπου η συμβολική ικανοποιήσει ανοίγεται στον συστηματικό εξωτερικό έλεγχο.

Η δομική κρίση του 2009 είναι η ατράνταχτη απόδειξη ότι το οικονομικό παραμύθι στην διάθεσή μας επί δεκαετίες απείχε απίστευτα από τις στοιχειώδεις βάσεις για μία σταθερή, φιλική και ορθολογική καταναλωτική κοινωνία. Η προσφορά χρήματος που έπρεπε, απουσία κάποιου Bretton Woods, να βασίζεται, για μία νομισματική ομάδα, στα κέρδη των εισηγμένων μείον το κόστος των δημοσίων ελλειμάτων, στηρίχθηκε σε λογικές κερδοσκοπίας.

12. Αγέλη και κοινωνία

Η παντελής απουσία «οπλικών» οργάνων στον άνθρωπο δείχνει την απόλυτη εξάρτησή του τόσο από την ομάδα όσο και από κάποιο, έστω και στοιχειώδες, εργαλείο, πράγμα που μαρτυράει ότι η επικοινωνία και η δομική σύλληψη είναι πρωτογενείς λειτουργίες, δηλαδή, δεν εξαρτώνται για την ανάδυση τους από κάποια εμπειρική εξωτερική συγκυρία.

Απλά το είδος θα είχε εξαφανιστεί εάν περίμενε κάποια φυσική επιλογή που θα ξεχώριζε και σταδιακά ανέπτυσσε αυτές τις λειτουργίες.  Το πως έγινε, ή σωστότερα το πώς γίνεται αυτό, δεν το γνωρίζουμε. Διαπιστώνουμε όμως ότι η ανθρώπινη αγέλη ήταν ήδη μία κοινωνία όπου οι γνωσιολογικές ικανότητες, χαρακτηριστικά του homo sapience sapience. δομούσαν επικοινωνία και εργαλεία μέσα σε μία οργανωμένη και σύνθετη κοινωνία.

Το ερωτηματικό είναι περισσότερο κατά πόσο η φύση περνάει μέσα από αυτό που αποκαλούμε πνεύμα για να δημιουργήσει τον φορέα της πράξης που ταυτίζουμε, στην ευρύτερη έννοια, με τον πόλεμο, εναντίωση σε αυτό που μας απειλεί, και κατά πόσο μετατρέπει την καταστρεπτική συνιστώσα της σε εποικοδομητικό έργο.

Είμαστε σε θέση να στηρίξουμε την πρόταση ότι οι λεγόμενες πρωτόγονες κοινωνίες μόνον πρωτόγονες δεν ήταν, αποτελούμενες, ορισμένες, από άτομα ίσης, αν όχι ισχυρότερης διανοητικής ικανότητας από πολλές σύγχρονες και ότι αυτό που ονομάζουμε εξέλιξη δεν είναι, συχνά, άλλο από μία μιμητική ακολουθία, πολλές φορές χωρίς συνοχή, δομών σκέψης και διαδικασιών παραγωγής, όπως αυτών που διοχετεύουν οι «περιθωριακοί» από εκατοντάδες αιώνες.

13. Η αυτ-απάτη της γνώσης

Εάν δεχθούμε ότι η γνώση είναι συσχετισμένη με την ευφυία που, με την σειρά της, ανάγεται στην ικανότητα αναγνώρισης δομών (pattern recognition), ξανασυναντήσαμε το σύστημα Α-Σ-Δ, Αντίληψη-Σκέψη-Δράση(2), με την γλωσσική συνιστώσα να παίξει ένα ιδιαίτερο ρόλο.

Κατέχουμε τεράστια αποθέματα πληροφορίας για να μπορούμε να επιβιώνουμε και για να πραγματοποιούμε αυτήν την συνεχή συναλλαγή με το περιβάλλον μας, την φύση. Τόσα πολλά που ούτε να τα φανταστούμε μπορούμε ούτε πολύ περισσότερο να τα πούμε.

Από την πληροφορία, πρόγραμμα, που βρίσκεται κωδικοποιημένη στα κύτταρά μας μέχρι αυτήν που διέπει τα γαλακτικά συστήματα, για να μην κάνουμε νύξη αυτής που δομεί τον ατομικό και υπο-ατομικό κόσμο, που γράφουν την φυσική, κοινωνική και ατομική ιστορία, έχουμε, εν δυνάμει, γνώση των φαινομένων που η γλωσσική μας ικανότητα μπορεί να περιγράψει και, στην πράξη, αυτών που το εκάστοτε κατεστημένο επιτρέπει να ειπωθούν.

Διπλό φίλτρο, φυσικό και κοινωνικό, στην γνώση, το πέρασμα από την  γλωσσική έκφραση. Αφενός γιατί ακόμα και εάν σαν αρκετά ισχυρό σύστημα μπορεί να προσομοιώσει έστω και σε γενικές γραμμές την φύση δεν παύει να είναι μία φαινομενολογία όσο βρίσκεται δέσμιο της μονοδιάστατης γλωσσικής έκφρασης υποκαθιστώντας κάθε σωματική εκδήλωση, έχοντας αντίληψη του επιπέδου σύγκλησης φαινομενολογίας και οντολογίας που ζητάμε ή που είναι εφικτό, ενώ γνωσιολογικά είναι πολύ πιό αποδοτικό να λέμε ότι τα πράγματα είναι σαν…, παρά ότι είναι.

Αυτή λοιπόν η αυταπάτη, που σε κάποια σημεία θα χαρακτηρίζαμε ευεργετική, μετατρέπεται σε απάτη όταν άμεσα ή έμμεσα προσβάλει το φυσικό και σωματικό ευ ζειν.

14. Δεν είστε ένοχοι

Ένοχοι γιατί, εκ φύσεως υπάρχετε, είσαστε ακέραιοι/ες, γνώστες. Προσπαθούν λοιπόν να σας πείσουν άτι χρωστάτε την ύπαρξή σας, ασχημίζουν με κάθε τρόπο την φυσική και ψυχική εμφάνισή σας, αρχής γενομένης από την σωματική καταστροφή σας και σας πείθουν ότι είστε ανίδεοι και ότι πολύ δουλειά θα χρειαστεί για να μάθετε, αυτά που θα διαστρεβλώσουν την έμφυτη τάση σας για αναζήτηση ορθών δομών.

Όχι ότι ο επιθετικός, ζηλιάρης πιθηκάνθρωπος και η αγέλη του μετατρέπονται δια μαγείας σε φιλόσοφους σε μία ουτοπική κοινωνία, αλλά, συνήθως, στην φάση της  εφηβείας δομούνται στην προσωπικότητα τα θετικότερα στοιχεία της κοινωνίας, που με έντεχνο τρόπο θα προσπαθήσει να καταστρέψει ή να ελέγξει, με την ετικέτα της προσαρμογής στην πραγματικότητα, κάποιο κατεστημένο, ραμμένο με ατομικά και ομαδικά στερεότυπα και συμφέροντα.

Πρώτο και καλλίτερο εργαλείο γι’αυτό δεν είναι η διαλεκτική και η λογική στήριξη των επιχειρημάτων, αλλά η δημιουργία ενός συναισθήματος όπου πλανάται ένα αίσθημα ενοχής όχι τόσο συσχετισμένο με τις πράξεις αλλά με τις επιθυμίες, τις σκέψεις, τα όνειρά του ατόμου, περνώντας από όλες τις ενδιάμεσες φάσεις της πρακτικής και διανοητικής ζωής, από τον ερωτισμό στον έρωτα, σε σημείο που ο προσαρμοσμένος νέος/α να νομίζει ότι μιλάει ενώ, στην ουσία, απολογείται.

Αλίμονο λοιπόν σε όποιον προσαρμόζεται ή σε όποιον παραμένει έφηβος/η, διπλό αδιέξοδο εάν δεν υπήρχε ο ψυχολόγος-ψυχαναλυτής που αποκωδικοποιεί την λεγόμενη πραγματικότητα, διαλευκάνει τις επιθυμίες και αναλύει τις πράξεις, απελευθερώνει τον λόγο από την θέση της απολογίας, βήμα προς την ολοκλήρωση.

15 Συμβολική, άδεια αγορά

Είναι πλέον δεδομένο, και ευτυχώς, ότι στην καταναλωτική κοινωνία μας, πολλές από τις αγορές μας δεν ανταποκρίνονται σε μία άμεση ανάγκη αλλά έχουν συμβολικό χαρακτήρα, δηλαδή σημαίνουν κάτι άλλο, δίνουν ικανοποιήσει σε κάποιο άλλη «ανάγκη» που πιστεύουμε ότι θα ικανοποιήσουμε με την αγορά αυτή.

Έτσι λοιπόν, και γιο να πάρουμε ένα μπανάλ παράδειγμα, θα αγοράσουμε ένα σπορ αυτοκίνητο με μερικές δεκάδες παραπανήσια άλογα, όχι απλά γιο να το έχουμε και να το δείξουμε, και πάλι γιατί όχι, αλλά, και εδώ υπεισέρχεται ένα ακόμα πιο ύπουλο κίνητρο, για να ταυτιστούμε με τον ραλίστα, πράγμα που ενισχύει την εκτίμηση του εαυτού μας, χωρίς βέβαια τις απαραίτητες ικανότητες και την απαιτούμενη εκπαίδευση.

Πάρα πολλές από τις ενέργειές μας λοιπόν αποβλέπουν στην εικόνα του εαυτού μας που θα κατασκευάσουμε και θα προβάλουμε, πραγματοποιώντας το σκέλος της αγοράς, ξεχνώντας όμως την αντίστοιχη προσαρμογή ή διαφοροποίηση της συμπεριφοράς.

Βέβαια το καταναλωτικό σύστημα έχει κάθε λόγο να δίνει την εντύπωση ότι μία καινούργια αγορά θα λύσει το πρόβλημα που, συχνά, τελικά οξύνεται ακόμα περισσότερο όταν ο καταναλωτής αντιλαμβάνεται ότι χωρίς να αλλάξει ο ίδιος, χωρίς να δει τον κόσμο διαφορετικά, πράγμα που απαιτεί προσπάθεια και θέληση, το αντικείμενο παραμένει ένα κενό, άδειο, σύμβολο.

Ο κύκλος αγορά, κατοχή δεν κλείνει με την αντίστοιχη προσωπική ανέλιξη, αλλαγή της συμπεριφοράς, πράγμα που οδηγεί σε πολλαπλές, επαναλαμβανόμενες αδρανείς και χωρίς νόημα αγορές, καλιεργώντας το συναίσθημα της ματαιότητας.

16. Ο μύθος της εξέλιξης

Έχουμε υποθέσει, σε σχεδόν όλους τους τομείς της ύπαρξης, ότι η εξέλιξη είναι ένας μηχανισμός που οδηγεί από το απλούστερο  στο πιο σύνθετο, από το σχετικά πρωτόγονο στο εξελιγμένο.

Εάν όμως αυτός δεν είναι ο κανόνας, εάν αυτό που μπορούμε να αποκαλέσουμε ¨εντροπία της εξέλιξης¨ λαμβάνει χώρα και η μετά-δομή είναι υποδεέστερη της προ-δομής. Εάν το άτομο, το βακτηρίδιο είναι ¨καλλίτερες¨ δομές από το μόριο ή το κύτταρο ;

Εάν κάποια δομική τελειότητα έχει επιτευχθεί, δεν είναι παράλογο να υποθέσουμε ότι κάποια εξέλιξη θα την αποδομήσει. Εάν κάποιο ανθρωποειδές με πνευματικές ικανότητες και κοινωνικές λειτουργίες εντελώς διαφορετικές προ υπήρξε, γιατί δεν μπορούμε να πούμε ότι ο σύγχρονος άνθρωπος και ο λεγόμενος πολιτισμός του δεν είναι μία αποδομημένη μορφή του ;

Την στιγμή που η αρχή της εντροπίας διέπει τα φυσικά φαινόμενα και εναντιώνεται μόνον με την ενεργειακή αρωγή, ποια είναι η αντίστοιχη παροχή για την ζωή, την κοινωνία, την ψυχή που μπορεί να διαρθρώσει το δομικό μοντέλο μετά τις γεωλογικές μεταβολές των δέκα τελευταίων χιλιάδων ετών ( Earth in Upheaval by  Immanuel Velikovsky ) ;

Όσο αφορά στην τελευταία, στην λειτουργία της ψυχής, μπορούμε να πούμε ότι για να μην υφίσταται την αποδόμηση της εντροπίας, μία περιοδική αναδιάρθρωση τόσο του περιεχομένου όσο και των λειτουργιών της, με την συνοδεία ψυχολόγου, είναι επιθυμητή, ανεξάρτητα από τους ενδεχόμενους προσωπικούς προβληματισμούς.

19. Ψυχωτικοί και Νευρωτικοί χαρακτήρες

Θα μείνουμε στο επίπεδο του χαρακτήρα, γιο να μην μπούμε στα χωράφια της ψυχιατρικής, όταν δηλαδή το άτομο, με την ιδιοσυγκρασία του, με τις ιδιαιτερότητές του,  καταφέρνει ακόμα να ανταποκριθεί στην καθημερινότητα.

Διακρίνουμε λοιπόν την ψυχωτική (στην ελληνική ορολογία αναφερόμεθα συχνά στην ψυχασθένεια, πράγμα που μας βγάζει από αρκετές δυσκολίες) και την νευρωτική διάθεση.

Οι δύο προδιαθέσεις έχουν τις πηγές τους στο υποσυνείδητο, στο σύστημα σκέψης, που μπορεί να είναι άδηλη, πρόδηλη ή εναργής, στο σύστημά Σ, όπως ορίσαμε στην παράγραφο 2  ένα από τα τρία μέρη της ψυχής, μαζί με τα άλλα δύο, το Α, την αντίληψη και το Π, την πράξη.

Στην πρώτη περίπτωση το σύστημα Σ επηρεάζει υπέρμετρα το Α, την αντίληψη, διαστρεβλώνοντας συνήθως τα φυσικά και ηθικά όρια της αντικειμενικής και κοινωνικής πραγματικότητας, με πιθανές εκδηλώσεις υπέρβασης ορίου, ενώ στην δεύτερη το Σ φορτώνει με πληθώρα αντικρουομένων ορίων το σύστημα Π, την πράξη, διαταράσσοντας την συμπεριφορά και οδηγώντας, ίσως, στην απραξία.

Η συμβολική ανάπλαση και αναπαράσταση της πραγματικότητας, χαρακτηριστικό του ανθρώπινου είδους μεταφέρει αυτές τις επιδράσεις και στα διανοητικά έργα του ατόμου και, κατ΄επέκταση, της κοινωνίας.

Έτσι μπορούμε να πούμε ότι πολλά ψυχολογικά φαινόμενα πηγάζουν από την σκέψη, το Σ ακριβέστερα, και ότι η ψυχολογική αντιμετώπιση φέρνει απαντήσεις, όσο τουλάχιστον σωματικά και νευρολογικά δεδομένα, γνωστά ή άγνωστα δεν κυριαρχούν.

Ας μην ξεχνάμε όμως  ότι υπάρχει ένας χώρος, αυτός της σχιζοφρένειας, ούτε ιδιοτροπία του χαρακτήρα, ούτε ψυχολογική διαταραχή, αλλά οδυνηρή ψυχιατρική ασθένεια όπου η αποδομημένη αντίληψη του εγώ και του εαυτού προκαλούν πληθώρα σοβαρών προβλημάτων, χαρακτηρισμένων από την αρχαιότητα, σε αντίθεση με τις υστερικές εκδηλώσεις, πηγή της μετέπειτα ψυχολογίας.

20.  Σεξ και θρησκεία.

Μεγάλο τμήμα, της ψυχολογίας και ειδικά της ψυχανάλυσης ασχολείται με τα προβλήματα που έχουν σαν πυρήνα το σεξ, είτε σαν πράξη, είτε σαν κρίκο στις σχέσεις, είτε ακόμα σαν  διαταραχή, φέρνοντας στο φως πολλά στοιχεία που αφορούν σε αυτή την τόσο ευχάριστη, τις περισσότερες φορές, σχέση.

Όσο για την ψυχανάλυση, η διασύνδεση μεταξύ σεξ και ενοχής και η λύσης της είναι η κεντρική της ενασχόληση, συχνά αδιαφορώντας για την μετέπειτα τύχη τόσο του σεξ όσο και της ντροπής.

Ο χριστιανισμός δίνει από τα πρώτα του εγκόσμια βήματα κάποιες απλές, αλλά κυρίως, ηθικές αλλά και ρεαλιστικές εφαρμόσιμες απαντήσεις.

Τοποθετώντας το σεξ μέσα στο πλαίσιο του γάμου και οριοθετώντας τις εκφράσεις του με το σεβασμό του σώματος σαν οίκο του Θεού, αποσυνδέει σεξ και ενοχή αποθώντας παράλληλα κάθε διαστρεβλωμένη μορφή του, επιτρέποντας έτσι στο ζευγάρι και τον ψυχολόγο να το δουν με μία διαφορετική λογική.

Η ίδια πράξη παρουσιάζεται σαν φορέας προβλημάτων κάθε μορφής ή σαν βάση εμπιστοσύνης, χαράς και δημιουργίας και η κατανόησή της καθώς και η έκφρασή της  μπορούν να αντιμετωπισθούν σε ένα κλίμα σύγκλησης ψυχολογίας και θρησκείας.

22. Μιγαδικές συναρτήσεις

Έτσι λοιπόν σε ένα κόσμο που η πληρότητά του διαγράφεται από τις μιγαδικές συναρτήσεις η οποιαδήποτε φαινομενική πραγματικότητα αποτελείται από δύο συνιστώσες, την υλική και την κβαντική, που εκφράζονται με δύο διαφορετικές γεωμετρίες, την γραμμική, ευκλείδεια και την τοπολογική του Riemann, με γραμμικές ή μιγαδικές συναρτήσεις, όπου χρόνος και ενέργεια διατηρούνται ή εναλλάσσονται περιοδικά με σχέσεις – παράλληλης ή αντιπαράλληλης- φάσης (ο συντονισμός των φάσεων συμπεριφέρεται σαν οδικό σήμα που κατευθύνει την ηλεκτρονική ενεργειακή ροή).

Φιλοσοφικά συστήματα, επιστημονικές θεωρίες αλλά και θρησκείες και μυστικισμός προσπαθούν να συλλάβουν και κυρίως να αποδώσουν το διπλό υπαρξιακό μυστήριο, της φυσικής και της ψυχολογίας, της μεταφυσικής και της παραψυχολογίας όπου το μετά-φυσικό  υπάρχει σαν μαθηματική διαχρονική τοπολογική οντότητα σε διαφορετική διάσταση προβαλλόμενο στην κάποια γραμμική χρονική πραγματικότητα.

Τοπολογικά μαθηματικά, κβαντική φυσική, πλατωνικές ιδέες, χριστιανικός μυστικισμός,  καβαλιστική, μας είναι σχετικά γνώριμα πεδία έρευνας και μας επιτρέπουν να  κινηθούμε τόσο στην λογική όσο και να συνυπάρξουν στο τοπογραφικό ολόγραμμα που μπορεί να προβληθεί ιδιόμορφα σε κάθε γραμμικό χώρο,

Οι ορθολογικές μέθοδοι και η διαχρονική δομική επικοινωνία συνθέτουν το ολόγραμμα από το οποίο ξεπηδούν τα φαινόμενα, τόσο της φύσης όσο και της συνείδησης.

Ψυχολογία και Παραψυχολογία μπορούν να συμμετάσχουν στην κατανόηση αλλά και στην αλληλεπίδραση των  φαινομένων και να δράσουν τόσο στα εναργή όσο και στα πρόδηλα και τα άδηλα, αναγνωρίζοντας τον ρυθμό, ρυσμό, του Δημόκριτου σαν την Φάση του Πεδίου στην οποία συγκλίνει η έκφραση του ενεργειακού φαινιμένου.

Η κβαντομηχανική μας εθίζει στην σκέψη ότι μεταξύ δύο εναργών καταστάσεων που μπορούμε να παρατηρήσουμε μπορεί  να υπάρχει ένα υπαρκτό τοπογραφικό  χάος που  προ-δηλώνει τις δυνητικές εκφράσεις των φαινομένων τα οποία του αντικαθρεφτίζουν τις πιθανές συνθέσεις τους. Μόνο ο μαθηματικός φορμαλισμός μπορεί να εκφράσει το τοπολογικό τοπίο που περιοδικά τέμνει τον μετρικό χώρο των πραγματικών αριθμών και παράγει το φαινόμενο, που για να γίνει αλήθεια πρέπει να είναι, τουλάχιστον, αλγόριθος, δηλαδή να μπορεί να γραφτεί σαν πρόγραμμα υπολογιστού.

Έτσι περνάμε από την υλιστική αντίληψη της φύσης στην μεταφυσική υπόθεση του ιδεαλισμού δια μέσου της μαθηματικής πηγής του σύμπαντος, βρίσκοντας στην βάση της μερικής κοσμολογικής ασυμετρίας την κατανόηση των νόμων της φυσικής μέχρι την εκδήλωση της ζωής, περιγράφοντας την προβολή της τοπολογικής οντότητας σε μία λίγο ή περισσότερο αναλυτική γραμμική δομή . Στην τοπολογική οντότητα ο χρόνος είναι διάσταση (των μορφών) ενώ στην γραμμική δομή παράμετρος (της ενέργειας).  Η τοπολογική-κοσμολογική Μορφή το άδηλο των εναργών φαινομενικών δομών (Feynman, broken symmetry and non conservation of parity in reflexive translation), ή, με απλά λόγια, η ασυμμετρία των στοιχείων και του φωτός στον χωρό-χρόνο εκφραζόμενη σε ένα αλγόριθμο δίνει τις δομές.

Ευτυχώς για τον χριστιανό, ο Θεάνθρωπος Χριστός αναλαμβάνει το ρόλο της σύζευξης του υλικού και φανταστικού Κόσμου προστατεύοντας τον πιστό από τους δαίμονες του άλλου κόσμου, με μόνο αντίκρισμα την πίστη στον Χριστό και την τήρηση των δέκα εντολών. Θα έλεγα ότι κοινωνίες διαλυθήκαν γιατί οι θεότητές τους, για τον α ή β λόγο, έπαυσαν να προστατεύουν τα μέλη τους.

23. ΨΥΧΟ-ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΨΥΧ-ΙΑΤΡΟΣ
Δύο λόγια για μία διευκρίνιση … Ο ψυχολόγος είναι, στις καλλίτερες περιπτώσεις ένας φιλόσοφος της, φαινομενικά, ανθρώπινης συμπεριφοράς, πάντως όχι γιατρός, δεν έχει την θεωρητική κατάρτιση, την πρακτική εμπειρία αλλά και την άδεια να δρα φαρμακευτκά ή χειρουργικά στο οποιοδήποτε ανθρώπινο όργανο. Εχει την θέση του στο να διαλευκάνει το λογισμικό της «ψυχής», αναγκαίο βήμα για τις ορθολογικές οικονομικές και τεχνολογικές επιλογές.

Ο ψυχίατρος, θα πείτε, είναι γιατρός, αλλά στο σημείο αυτό γιά ποιό όργανο; Ξέρουμε, και ο Πλάτωνας μας το υπενθυμίζει,  ότι η ψυχή είναι άυλη οντότητα και όχι συγκεκριμμένο όργανο. Ασφαλώς σαν γιατρός, σαν νευρολόγος, έχει τις γνώσεις, την ικανότητα όπως και την υποχρέωση να γιατρέψει το άρρωστο, οντολογικά, όργανο.

Ο νοών νοείτο, ο άνθρωπος είναι σύστημα οργάνων αλλά και  συμβολικό αποτέλεσμα ιστορικής  διάρθρωσης, προσωπικής επιλογής και  ανάγνωσης ευκαιριών… διαλέγουμε και πέρνουμε … φιλόσοφο ή γιατρό (το ένα δεν αποκλειει το άλλο, αλλά ο διαχωρισμός πρέπει να είναι συνειδητός), η κατά καιρούς αναδιάρθρωση της συμπεριφοράς με την συμμετοχή του φιλοσόφου της συμπεριφοράς είναι δυνατό να  οδηγεί σε καλές και ευχάριστες επιλογές, ίσως με τελικό κριτήριο την ικανότητα συμβολικής αναπαράστασης της ιδίας συμπεριφοράς.

Δημοσιεύθηκε ΕΔΩ